UPI द्वारे क्रेडिट कार्ड बिल भरताना त्यावर कोणतेही Merchant Discount Rate (MDR) शुल्क आकारले जात नाही, मात्र Bharat Bill Payment System (BBPS) च्या माध्यमातून काही अॅप्स आता 'कन्व्हिनियन्स फी' (Convenience Fee) वसूल करत आहेत.
UPI द्वारे क्रेडिट कार्डची बिले भरण्यासाठी अद्यापही कोणतीही सरकारी MDR (Merchant Discount Rate) फी नाही. यामुळे युजर्ससाठी हे व्यवहार पूर्णपणे मोफत राहतात. मात्र, पडद्यामागची स्थिती वेगळी आहे.
कन्व्हिनियन्स फीचे गणित
जेव्हा तुम्ही UPI द्वारे क्रेडिट कार्ड बिल भरता, तेव्हा ही प्रक्रिया प्रामुख्याने Bharat Bill Payment System (BBPS) द्वारे पार पडते. BBPS च्या व्यावसायिक नियमांनुसार, डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्म्सना त्यांच्या सेवांसाठी 'कन्व्हिनियन्स फी' किंवा 'प्रोसेसिंग चार्जेस' आकारण्याचे स्वातंत्र्य आहे. हे शुल्क थेट MDR अंतर्गत येत नसल्याने कंपन्या आपल्या नफ्यासाठी याचा वापर करत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे
डिजिटल पेमेंट कंपन्यांवर नफा कमावण्याचा मोठा दबाव आहे. MDR वर बंदी असल्यामुळे, कंपन्या आता अशा सेवा शुल्कातून आपला महसूल वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की:
- नफा मॉडेल: कंपन्या किती शुल्क आकारतात यावर ग्राहकांचा कल अवलंबून असेल. जास्त फी आकारल्यास युजर्स दुसऱ्या प्लॅटफॉर्मकडे वळू शकतात.
- NPCI चे धोरण: NPCI क्रेडिट कार्ड्सना UPI शी जोडून नेटवर्कचा विस्तार करत आहे, मात्र कंपन्यांना या वाढीसोबतच उत्पन्नाचे शाश्वत मार्गही शोधावे लागणार आहेत.
थोडक्यात, पेमेंट अॅप्स आता केवळ व्यवहारांच्या संख्येवर अवलंबून न राहता, अशा अप्रत्यक्ष शुल्काद्वारे (Non-regulated channels) स्वतःची फायनान्शियल स्थिती मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहेत.