एकाच बँकेत मोठी FD ठेवण्याऐवजी, तुम्ही तुमच्या पैशांची सुरक्षितता आणि तरलता (Liquidity) दोन्ही वाढवू शकता. तुमच्या ₹5 लाखांपर्यंतच्या DICGC विमा संरक्षणाचा जास्तीत जास्त फायदा घेण्यासाठी वेगवेगळ्या बँकांमध्ये पैसे विभागून ठेवा. तसेच, FD लॅडरिंग (Laddering) तंत्राचा वापर करून मॅच्युरिटी तारखा वेगवेगळ्या ठेवा, जेणेकरून गरज पडेल तेव्हा पैशांची उपलब्धता राहील.
FD मध्ये विभागणी: सुरक्षिततेचा नवा मंत्र
अनेक गुंतवणूकदार सोयीसाठी एक मोठी Fixed Deposit (FD) एकाच बँकेत ठेवतात. मात्र, इतकी मोठी रक्कम एकाच ठिकाणी ठेवल्यास सुरक्षिततेची चिंता वाढू शकते. यासाठी, तुम्ही तुमच्या पैशांची विभागणी वेगवेगळ्या बँकांमध्ये करून DICGC (Deposit Insurance and Credit Guarantee Corporation) च्या नियमांनुसार मिळणाऱ्या ₹5 लाखांपर्यंतच्या विमा संरक्षणाचा पूर्ण लाभ घेऊ शकता. लक्षात ठेवा, एका बँकेत कितीही FD असल्या तरी DICGC विमा ₹5 लाखांपर्यंतच असतो. त्यामुळे, खऱ्या अर्थाने विमा संरक्षण वाढवण्यासाठी, तुम्हाला वेगवेगळ्या बँकांमध्ये पैसे गुंतवावे लागतील.
FD लॅडरिंग: पैशांची उपलब्धता सोपी
मोठ्या रकमेची FD एकाच वेळी मॅच्युअर होण्यासाठी ठेवल्यास, अचानक गरज पडल्यास पैसे काढण्यासाठी दंड भरावा लागू शकतो. यावर मात करण्यासाठी 'FD लॅडरिंग' ही एक उत्तम पद्धत आहे. यामध्ये, तुम्ही तुमची एकूण गुंतवणूक वेगवेगळ्या FD मध्ये विभागून त्यांच्या मॅच्युरिटी तारखा वेगवेगळ्या ठेवता. उदाहरणार्थ, ₹10 लाख एकाच 5 वर्षांच्या FD मध्ये ठेवण्याऐवजी, तुम्ही ₹2-₹2 लाखांच्या पाच FD करू शकता, ज्या एका वर्षाच्या अंतराने मॅच्युअर होतील. यामुळे, तुम्हाला नियमितपणे काही पैसे उपलब्ध होतील आणि उरलेल्या FD तोडण्याची गरज भासणार नाही. प्रत्येक FD मॅच्युअर झाल्यावर तुम्ही ते पैसे काढू शकता किंवा त्यावेळच्या व्याजदराने पुन्हा गुंतवू शकता.
गुंतागुंत आणि कर (Tax) नियोजन
FD मध्ये विभागणी करण्याचे फायदे असले तरी, यात थोडी प्रशासकीय गुंतागुंत वाढू शकते. तुम्हाला वेगवेगळ्या बँकांच्या मॅच्युरिटी तारखा, नूतनीकरणाच्या अंतिम तारखा आणि व्याज जमा होण्याच्या तारखा लक्षात ठेवाव्या लागतील. तसेच, जर तुमचे उत्पन्न करपात्र मर्यादेपेक्षा कमी असेल, तर तुम्हाला प्रत्येक बँकेत TDS (Tax Deduction at Source) टाळण्यासाठी फॉर्म 15G किंवा 15H जमा करावा लागेल.
हे देखील लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, नॉन-बँकिंग फायनान्शियल कंपन्या (NBFCs) किंवा कॉर्पोरेट FDs या DICGC विमा योजनेत समाविष्ट नाहीत. तसेच, सर्व FDs वरील मिळणारे व्याज तुमच्या आयकर स्लॅबनुसार करपात्र असते.