केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन १० जुलै रोजी सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांच्या प्रमुखांसोबत एक महत्त्वपूर्ण बैठक घेणार आहेत. या बैठकीत देशातील डॉलर साठ्यात वाढ करण्याच्या योजनांचा आढावा घेतला जाईल.
डॉलरची आवक वाढवणार?
केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन १० जुलै रोजी सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांच्या प्रमुखांसोबत एक महत्त्वपूर्ण बैठक घेणार आहेत. या बैठकीत देशातील डॉलर साठ्यात वाढ करण्याच्या योजनांचा आढावा घेतला जाईल. जागतिक स्तरावर आर्थिक अस्थिरता वाढत असताना, भारताला आपले परकीय चलन साठे (Foreign Exchange Reserves) मजबूत करण्याची गरज आहे.
RBI चे नवीन नियम
अलीकडेच, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) बँकांसाठी परदेशी चलन ठेवी (Foreign Currency Deposits) आणि दीर्घकालीन कर्ज (Long-term Borrowings) अधिक आकर्षक बनवण्यासाठी काही नवीन उपाययोजना जाहीर केल्या आहेत. याचा उद्देश परदेशी गुंतवणूकदारांना भारतात पैसे गुंतवण्यासाठी प्रोत्साहित करणे हा आहे.
या नवीन नियमांनुसार, RBI ने बँकांसाठी परकीय चलन विनिमय सुविधा (Concessional Foreign Exchange Swap Facility) सुरू केली आहे. ही सुविधा ३० सप्टेंबर २०२६ पर्यंत उपलब्ध असेल. विशेषतः, तीन ते पाच वर्षांच्या मुदतीच्या बाह्य व्यावसायिक कर्जांसाठी (External Commercial Borrowings) याचा फायदा होणार आहे. केंद्रीय सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांकडून (Central Public Sector Enterprises) हे कर्ज घेतले जाते.
या स्वॅप सुविधेमुळे कंपन्यांना कर्ज घेणे सोपे होईल आणि त्यांची आंतरराष्ट्रीय बाजारातून भांडवल उभारणीची किंमत कमी होईल.
FCNR(B) ठेवींना चालना
याव्यतिरिक्त, फॉरेन करन्सी नॉन-रेसिडेंट (FCNR-B) ठेवींना चालना देण्यासाठी, RBI ३० सप्टेंबर २०२६ पर्यंत बँकांसाठी हेजिंग खर्च (Hedging Costs) उचलणार आहे. यामुळे बँकांचा अंदाजे 3.5% खर्च वाचणार आहे.
या उपायांमुळे बँकांना अनिवासी भारतीयांना (Non-Resident Indians) अधिक आकर्षक, करमुक्त व्याजदरासह ठेवी देऊ शकतील. सध्या बाजारात तीन ते पाच वर्षांच्या मुदतीच्या ठेवींवर 6% ते 7.1% पर्यंत व्याजदर मिळण्याची शक्यता आहे.
या बैठकीचे निकाल गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे ठरतील. सार्वजनिक क्षेत्रातील बँ या नवीन उपायांचा वापर करून परकीय चलन ठेवी कशा वाढवतात, यावर बाजाराचे लक्ष असेल. या धोरणांचा बँकिंग क्षेत्राच्या स्थिरतेवर आणि दीर्घकालीन परकीय भांडवल आकर्षित करण्याच्या क्षमतेवर काय परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.