Sammaan Capital: पुनरुज्जीवनाची कहाणी की कायमस्वरूपी धोका?
Sammaan Capital स्वतःला पुन्हा उभारण्याचा प्रयत्न करत आहे. नवीन प्रमोटरचा (promoter) पाठिंबा आणि भांडवली स्थितीत सुधारणा झाली असली तरी, गुंतवणूकदारांनी धोके दुर्लक्षित करू नयेत. ही अजून 'क्लीन ग्रोथ स्टोरी' नाहीये. जुन्या समस्या, कायदेशीर अडथळे आणि अंमलबजावणीचा धोका (execution risk) अजूनही कायम आहे.
कंपनीचा आकार घटला
सर्वात मोठी चिंता म्हणजे कंपनी पूर्वीपेक्षा खूपच लहान झाली आहे. FY18 मध्ये सुमारे ₹1.22 लाख कोटी असलेली असेट्स अंडर मॅनेजमेंट (AUM) FY25 पर्यंत घटून सुमारे ₹62,346 कोटी झाली आहे. म्हणजेच, कंपनीचा व्यवसाय त्याच्या शिखरावरून जवळपास निम्मा झाला आहे. कर्जही मोठ्या प्रमाणात कमी झाले आहे, जे सुरक्षिततेच्या दृष्टीने चांगले असले तरी जुन्या हाय-ग्रोथ बिझनेस मॉडेलची (business model) कमकुवतता दर्शवते.
FY25 मध्ये मोठा तोटा
FY25 हा कंपनीसाठी आव्हानात्मक ठरला. कंपनीने ₹1,807 कोटींचा एकत्रित निव्वळ तोटा (consolidated net loss) नोंदवला. हे मुख्यत्वे जुन्या कर्जांवरील मोठ्या इम्पेअरमेंट (impairment) आणि प्रोव्हिजनिंग खर्चामुळे (provisioning costs) झाले. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, जुन्या कर्जांमुळे आणि इतर समस्यांमुळे कंपनीला मोठा फटका बसला. स्टँडअलोन (standalone) व्यवसाय फायदेशीर होता, पण ग्रुप लेव्हलला (group level) या 'क्लीन-अप' खर्चाने कंपनीला तोट्यात ढकलले.
लेगसी लोन बुकचा प्रश्न
कंपनीच्या लेगसी लोन बुकमध्ये (legacy loan book) अजूनही मोठी रक्कम अडकलेली आहे. डिसेंबर 2025 पर्यंत, ही जुनी कर्जे सुमारे ₹20,162 कोटी होती, जी एकूण AUM च्या सुमारे 31% होती. जर रिकव्हरी कमजोर राहिली किंवा मूल्यांकनात बदल झाले, तर या जुन्या कर्जांमुळे पुन्हा प्रोव्हिजनिंगचा दबाव येऊ शकतो. रेटिंग एजन्सींनीही या लेगसी बुकवर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे असल्याचे म्हटले आहे.
ॲसेट क्वालिटीतील सुधारणा
कंपनीच्या ॲसेट क्वालिटीमध्ये (asset quality) वरवर सुधारणा दिसत असली तरी, ती काळजीपूर्वक समजून घेणे आवश्यक आहे. ग्रॉस एनपीए (Gross NPA) कमी झाला आहे, पण याचे श्रेय राइट-ऑफ (write-offs), रिकव्हरी, रिफायनान्सिंग (refinancing), पोर्टफोलिओ घट आणि फेअर-व्हॅल्यू ॲडजस्टमेंट (fair-value adjustments) यांना जाते. त्यामुळे आकडे चांगले दिसत असले तरी, क्लीन-अप प्रक्रिया पूर्ण झालेली नाही.
नवीन प्रमोटर आणि भविष्यकालीन योजना
IHC-backed Avenir या नवीन प्रमोटरमुळे Sammaan Capital ला मजबूत आर्थिक पाठबळ मिळाले आहे. हे एक सकारात्मक चिन्ह आहे. मात्र, बाजाराला आता यशस्वी ट्रान्सफॉर्मेशनची (transformation) अपेक्षा आहे. कंपनी मॉर्टगेज (mortgage) व्यवसायाच्या पलीकडे जाऊन MSME लोन, बिझनेस लोन, पर्सनल लोन आणि गोल्ड लोनमध्ये वाढ करू इच्छिते. यामुळे वाढीची शक्यता असली तरी, यात एक्झिक्युशन रिस्क (execution risk) आहे. कंपनीला हे सिद्ध करावे लागेल की नवीन मॉडेल सुरक्षितपणे आणि फायदेशीररित्या वाढू शकते.
कायदेशीर आणि हेडलाईन रिस्क
कंपनीशी संबंधित कायदेशीर आणि हेडलाईन रिस्क (legal and headline risk) देखील आहेत. मागील प्रमोटरशी संबंधित मुद्द्यांमुळे आणि न्यायालयाच्या बातम्यांमुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास डळमळीत होऊ शकतो. सुप्रीम कोर्टाने कंपनीविरुद्ध गैरव्यवहाराचे अंतिम निष्कर्ष काढलेले नाहीत आणि कंपनीने एफआयआर (FIR) आपल्याविरुद्ध नसल्याचे म्हटले आहे. तरीही, अशा बातम्यांचा शेअरवर परिणाम होऊ शकतो.
स्टॉकचे व्हॅल्युएशन
जवळपास ₹149 रुपयांवर स्टॉकने लो पॉइंटवरून रिकव्हरी केली आहे, पण तो नुकत्याच गाठलेल्या उच्चांकाखाली आहे. बाजारात Sammaan Capital ला एक पूर्णतः स्थिर फायनान्शियल कंपनीऐवजी टर्नअराउंड बेट (turnaround bet) म्हणून पाहिले जात आहे.
NCD पेमेंटबाबत स्पष्टीकरण
एक महत्त्वाची गोष्ट स्पष्ट करणे आवश्यक आहे की, कंपनीने अलीकडील NCD व्याज पेमेंटला उशीर केलेला नाही. कंपनीने व्याज देय तारखेच्या एक दिवस आधी, म्हणजे 8 मे 2026 रोजी पेमेंट केले होते, जी देय तारीख 9 मे 2026 होती. त्यामुळे, '15 दिवस उशिरा पेमेंट' असे म्हणणारे कोणतेही वृत्त तथ्यात्मकदृष्ट्या चुकीचे ठरेल.
निष्कर्ष
Sammaan Capital मध्ये सुधारणा होत आहे, परंतु जोखीम पूर्णपणे टळलेली नाही. कंपनीकडे मजबूत प्रमोटर, चांगले भांडवल आणि सुधारणारे तिमाही नफा आहेत, पण जुन्या कर्जांचा मोठा बोजा, FY25 चा मोठा तोटा आणि नवीन बिझनेस मॉडेलची सिद्धता अजून बाकी आहे. गुंतवणूकदारांसाठी, हा एक 'हाय-रिस्क टर्नअराउंड स्टॉक' आहे. यामध्ये यशस्वी होण्यासाठी कंपनीला जुनी कर्जे स्वच्छ करणे, नवीन कर्ज सुरक्षितपणे वाढवणे आणि कायदेशीर तसेच ॲसेट क्वालिटीच्या धोक्यांपासून वाचणे आवश्यक आहे. तोपर्यंत गुंतवणूकदारांनी सावध राहणेच श्रेयस्कर.
