State Bank of India (SBI) आता छोट्या व्यावसायिकांसाठी एक नवीन कर्ज सुविधा आणणार आहे. यात GST रजिस्ट्रेशन नसलेल्या व्यावसायिकांनाही UPI ट्रांझॅक्शनच्या आधारे कर्ज मिळणार आहे.
डिजिटल क्रांतीची तयारी
State Bank of India आता डिजिटल लेंडिंगमध्ये मोठी झेप घेत आहे. ग्लोबल फिनटेक फेस्ट २०२६ मध्ये बँकेचे एमडी अश्विनी कुमार तिवारी यांनी या नवीन योजनेची घोषणा केली. आतापर्यंत GST रजिस्टर असलेल्या कंपन्यांना केवळ १० मिनिटांत कर्ज मिळत होते, ज्या अंतर्गत बँकेने मागील १८ महिन्यांत ₹१ लाख कोटींचे कर्जवाटप केले आहे. पण आता बँक असंघटित क्षेत्रातील (Unorganized Sector) व्यापाऱ्यांवर लक्ष केंद्रित करत आहे.
UPI डेटाचा वापर कसा होणार?
बँक आता व्यावसायिकांच्या UPI ट्रांझॅक्शन हिस्ट्रीला त्यांच्या व्यवसायाची उलाढाल (Sales) मानून क्रेडिट स्कोअर ठरवणार आहे. ग्राहकांच्या परवानगीने टेलिकॉम रेकॉर्ड्स आणि इतर डिजिटल डेटाचा वापर करून २४ तासांच्या आत कर्ज देण्याचे बँकेचे उद्दिष्ट आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे 'धोका'?
ही योजना बँकेच्या कर्ज बुक (Loan Book) वाढीसाठी फायदेशीर असली, तरी यामध्ये क्रेडिट रिस्क जास्त आहे. ज्या छोट्या व्यावसायिकांकडे अधिकृत आर्थिक कागदपत्रे नाहीत, त्यांना कर्ज देणे हे बँकेसाठी मोठे आव्हान ठरू शकते. त्यामुळे, भविष्यात या पोर्टफोलिओची 'Asset Quality' कशी राहते आणि बँक रिस्क मॉडेल्सच्या माध्यमातून एनपीए (NPA) कसा नियंत्रित करते, यावर शेअर बाजारातील तज्ज्ञांचे लक्ष असेल.