Whalesbook
'परवडणाऱ्या घरांची' व्याख्या बदलण्याची SBI ची मागणी
देशातील सर्वात मोठी बँक असलेल्या स्टेट बँक ऑफ इंडियाने (SBI) 'परवडणाऱ्या घरांची' (Affordable Housing) व्याख्या बदलण्याची जोरदार मागणी केली आहे. बँकेचे चेअरमन सी. एस. शेट्टी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, गृहकर्जाचा सरासरी आकडा आता ₹51 लाख इतका झाला आहे, जो अवघ्या 2 वर्षांपूर्वी ₹35 ते ₹40 लाखांच्या दरम्यान होता. प्रॉपर्टीच्या किमतीत सातत्याने होणारी वाढ पाहता, सध्याची ₹45 लाखांची मर्यादा अपुरी पडत असल्याचे बँकेचे म्हणणे आहे.
ही व्याख्या बदलल्यास, 'प्रायोरिटी सेक्टर लेंडिंग' (Priority Sector Lending) आणि 'टॅक्स ब्रेक्स' (Tax Breaks) सारख्या सरकारी धोरणांचा फायदा बदलू शकतो, ज्याचा परिणाम गृहनिर्माण क्षेत्रावर होण्याची शक्यता आहे.
नफा मार्जिनच्या चिंतेने शेअर गडगडले
या धोरणात्मक बदलाच्या मागणीनंतरही, 8 मे 2026 रोजी SBI चे शेअर्स तब्बल 6.62% नी घसरले आणि ₹1019.55 या पातळीवर बंद झाले. या घसरणीमागे मुख्य कारण म्हणजे बँकेचे नेट इंटरेस्ट मार्जिन (Net Interest Margins - NIMs) मागील वर्षाच्या तुलनेत 21 बेसिस पॉईंट्सने कमी झाले.
FY26 च्या चौथ्या तिमाहीत (Q4 FY26) ही घसरण दिसून आली. या तिमाहीत SBI च्या गृहवित्त पोर्टफोलिओमध्ये 13% ची वाढ होऊन तो मार्च 2026 पर्यंत ₹9.44 लाख कोटींवर पोहोचला असला तरी, वाढत्या महागाईमुळे नफा मार्जिन आणि मालमत्तेच्या गुणवत्तेवर (asset quality) चिंता कायम आहे.
प्रॉपर्टी किमतींचा दबाव आणि अफोर्डेबल हाऊसिंगचा मुद्दा
'परवडणाऱ्या घरांची' व्याख्या बदलण्याचा SBI चा प्रस्ताव हा रिअल इस्टेट मार्केटमधील मोठ्या ट्रेंड्सशी सुसंगत आहे. भारतातील प्रमुख शहरांमध्ये प्रॉपर्टीच्या किमती सरासरी 7-12% नी वाढल्या आहेत आणि 2026 मध्ये आणखी 6-8% वाढ अपेक्षित आहे. ऑल-इंडिया हाऊस प्राईस इंडेक्स (All-India House Price Index) देखील डिसेंबर 2025 पर्यंत 3.58% नी वाढला आहे.
या वाढत्या महागाईमुळे 'अफोर्डेबल हाऊसिंग' क्षेत्रावर मोठा दबाव येत आहे. त्यामुळे डेव्हलपर्स आता जास्त नफा मिळणाऱ्या प्रीमियम प्रोजेक्ट्सकडे अधिक लक्ष देत आहेत. SBI जरी एकूण क्रेडिट ग्रोथ 14% ठेवण्याचे ध्येय ठेवत असले, तरी घरांच्या वाढत्या किमती त्यांच्या 'अफोर्डेबल हाऊसिंग' च्या ध्येयांना आव्हान देत आहेत. HDFC Bank आणि ICICI Bank सारखे इतर बँका परवडणाऱ्या घरांच्या मार्केटमध्ये सक्रिय आहेत, विशेषतः ICICI Bank ₹30 लाखांपर्यंतच्या कर्जांवर अधिक लक्ष केंद्रित करत आहे.
विश्लेषकांची चिंता आणि व्हॅल्युएशन
Q4 FY26 मध्ये SBI चा स्टँडअलोन नेट प्रॉफिट मागील वर्षाच्या तुलनेत 6% नी वाढून ₹19,684 कोटी झाला असला तरी, बाजारातील प्रतिक्रिया नकारात्मक होत्या. ऑपरेटिंग प्रॉफिटमध्ये 16% ची घसरण आणि नेट इंटरेस्ट इन्कम (NII) मध्ये क्वार्टर-ऑन-क्वार्टर घट हे चिंतेचे विषय आहेत.
काही विश्लेषकांनी SBI ला 'Significantly Overvalued' म्हटले आहे, कारण 2 मे 2026 रोजी ₹1068.45 च्या किमतीच्या तुलनेत GF Value™ फक्त ₹558.59 होता. नवीन RBI नियम HFCs आणि अर्बन को-ऑपरेटिव्ह बँकांसाठी अधिक कडक नियमावली आणत आहेत, ज्यामुळे हाऊसिंग फायनान्स क्षेत्रात अधिक आव्हाने निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
पुढील वाटचाल आणि विश्लेषकांचे मत
सध्या, विश्लेषक साधारणपणे SBI ला 'Hold' किंवा 'Buy' रेटिंग देत आहेत, त्यांची सरासरी टार्गेट प्राईस ₹820 च्या आसपास आहे. मात्र, त्यांना मार्जिन प्रेशरमुळे (margin pressure) शाश्वत कमाई वाढीबद्दल (sustainable earnings growth) चिंता आहे. 'परवडणाऱ्या घरांची' व्याख्या बदलण्याची SBI ची मागणी हे स्पष्ट करते की वाढत्या प्रॉपर्टी व्हॅल्यूजमुळे सध्याच्या धोरणांवर ताण येत आहे. SBI या वाढत्या खर्चांना कसे सामोरे जाते, नफा मार्जिन कसे राखते आणि स्पर्धात्मक बाजारात मालमत्तेची गुणवत्ता कशी मजबूत ठेवते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.