₹10 ट्रिलियन मार्केट कॅपचा टप्पा ओलांडणारी पहिली सार्वजनिक बँक
स्टेट बँक ऑफ इंडियाने (SBI) 1 फेब्रुवारी 2026 रोजी हा महत्त्वाचा टप्पा गाठला. त्यावेळी शेअरची किंमत इंट्रा-डे मध्ये ₹1,083.95 च्या उच्चांकावर पोहोचली होती. या कामगिरीमुळे SBI भारतातील बाजार भांडवलाच्या (Market Capitalization) दृष्टीने अव्वल स्थानावर पोहोचणारी पहिली सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपनी बनली आहे. याच दिवशी बँकेचे एकूण मार्केट कॅप ₹10.01 ट्रिलियन इतके नोंदवले गेले.
बाजारात SBI चा दबदबा
2026 वर्षाची सुरुवात SBI साठी अत्यंत फायदेशीर ठरली आहे. आत्तापर्यंत (Year-to-date) SBI च्या शेअरमध्ये सुमारे 10.5% ची वाढ झाली आहे, तर याच काळात BSE सेन्सेक्समध्ये 2.8% ची घट झाली आहे. गेल्या सहा महिन्यांचा विचार केल्यास, SBI च्या शेअर्समध्ये तब्बल 35.8% ची वाढ झाली आहे. याउलट, याच काळात HDFC Bank च्या शेअरमध्ये 7.5% आणि ICICI Bank मध्ये 8.2% ची घट झाली आहे. या आकडेवारीवरून SBI ची खाजगी क्षेत्रातील बलाढ्य बँकांवरील सरशी स्पष्ट होते. 1 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत, HDFC Bank चे मार्केट कॅप सुमारे ₹14.4 ट्रिलियन, ICICI Bank चे सुमारे ₹9.8 ट्रिलियन, Reliance Industries चे सुमारे ₹19.2 ट्रिलियन, Bharti Airtel चे ₹11.9 ट्रिलियन आणि TCS चे ₹11.3 ट्रिलियन होते. SBI चा सध्याचा पी/ई रेशो (P/E Ratio) सुमारे 12.5x आहे.
मजबूत आर्थिक स्थिती आणि भविष्यातील वाढीचे संकेत
ब्रोकरेज फर्म्सच्या अहवालानुसार, SBI ची आर्थिक स्थिती मजबूत असून, डिसेंबर 2025 मध्ये संपणाऱ्या तिसऱ्या तिमाहीत (Q3 FY26) बँकेच्या उत्पन्नात 13-14% ची वाढ अपेक्षित आहे. रिटेल, कृषी आणि MSME विभागातील दमदार कामगिरी तसेच पर्सनल लोनमध्ये (Personal Loans) झालेली वाढ यामुळे ही वाढ अपेक्षित आहे.
बँकेची मालमत्ता गुणवत्ता (Asset Quality) ही तिची जमेची बाजू आहे. बँकेचा एकूण NPA (Gross NPA) 1.73% आणि निव्वळ NPA (Net NPA) 0.42% नोंदवला गेला आहे. प्रोव्हिजन कव्हरेज रेशो (Provision Coverage Ratio) 75.8% (किंवा विशिष्ट खाती धरून 92.3%) आहे. विश्लेषकांच्या मते, FY26-FY28 दरम्यान क्रेडिट कॉस्ट (Credit Costs) 40-50 बेसिस पॉईंट्स पर्यंत स्थिर राहण्याची शक्यता आहे, जी बँकेच्या शिस्तबद्ध कर्जवाटपाचे (Underwriting) द्योतक आहे. बँकेचे नेट इंटरेस्ट मार्जिन (Net Interest Margins) 3% च्या पुढे टिकून राहण्याची शक्यता आहे, कारण बँकेचा CASA बेस (Customer deposits) कमी खर्चाचा आहे आणि किंमत धोरणे (Pricing Strategies) प्रभावी आहेत.
धोरणात्मक सुधारणा आणि भविष्यातील योजना
SBI सध्या प्रोजेक्ट SURL (Project SURL) द्वारे आपल्या कामकाजात (Operations) सुधारणा करत आहे. तसेच, Yono 2.0 ची निर्मिती आणि मनुष्यबळ तसेच तंत्रज्ञानामध्ये मोठी गुंतवणूक यावरही बँकेचा भर आहे. बँकेने ₹25,000 कोटी च्या क्वालिफाईड इन्स्टिट्यूशनल प्लेसमेंट (QIP) द्वारे आपली भांडवली स्थिती (Capital Base) आणखी मजबूत केली आहे. याव्यतिरिक्त, SBI आपल्या ॲसेट मॅनेजमेंट कंपनी (AMC) आणि जनरल इन्शुरन्स (General Insurance) विभागांना सूचीबद्ध (Listing) करून त्यांचे मूल्य वाढवण्याचा (Value Unlocking) विचार करत आहे.
Motilal Oswal Financial Services आणि DRChoksey FinServ सारख्या विश्लेषकांनी SBI बद्दल सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवला आहे. 2026 मध्ये भारतीय बँकिंग क्षेत्राचीही वाढ अपेक्षित आहे, ज्यात सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका (PSBs) अधिक स्पर्धात्मक बनतील असा अंदाज आहे.