देशातील सर्वात मोठी बँक State Bank of India ने नवीन 'CHAKRA' लेंडिंग मॉडेल लाँच केले आहे. आता फिजिकल कोलॅटरलऐवजी भविष्यातील कॅश फ्लोवर आधारित कर्ज दिले जाणार असून, यामुळे डेटा सेंटर्स आणि सोलर मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्राला मोठी चालना मिळणार आहे.
State Bank of India (SBI) ने आपल्या कर्ज देण्याच्या धोरणात मोठा बदल केला आहे. आता पारंपरिक पद्धतीनुसार जमीन किंवा इमारतींच्या तारण (Collateral) ऐवजी, बँकेने 'CHAKRA' नावाची नवीन अंतर्गत प्रणाली सुरू केली आहे. याद्वारे बँक आता आधुनिक आणि 'अॅसेट-लाईट' कंपन्यांच्या भविष्यातील कमाईचा (Future Cash Flow) अंदाज घेऊन कर्ज मंजूर करणार आहे.
कॅश फ्लो आधारित लेंडिंग का महत्त्वाचे?
आजच्या काळात डेटा सेंटर्स आणि रिन्युएबल एनर्जीसारख्या व्यवसायांना मोठ्या भांडवलाची गरज असते, परंतु त्यांच्याकडे बँकांना गहाण ठेवण्यासारखी मोठी मालमत्ता नसते. 'CHAKRA' फ्रेमवर्कमुळे बँक आता या प्रकल्पांची कार्यक्षमता आणि भविष्यातील नफ्याची शक्यता तपासून कर्ज देणार आहे. यामुळे बँकिंग क्षेत्रात एक महत्त्वाचा बदल पाहायला मिळत आहे.
सेक्टरवर लक्ष आणि गुंतवणूकदारांसाठी धोके
बँकेचा मुख्य भर आता सोलर एनर्जी आणि हाय-टेक मॅन्युफॅक्चरिंगवर आहे. मात्र, गुंतवणूकदारांसाठी हे धोरण जोखमीचेही ठरू शकते. कारण, पारंपारिक तारण कर्ज पद्धतीमध्ये मालमत्तेच्या विक्रीतून वसुली करणे सोपे असते, तर कॅश फ्लो आधारित कर्ज पद्धतीत जर व्यवसाय अपयशी ठरला, तर बँकेसमोर वसुलीचे आव्हान निर्माण होऊ शकते. यासाठी SBI आता आपल्या कर्मचाऱ्यांना या क्षेत्रातील तांत्रिक गोष्टींचे सखोल प्रशिक्षण देण्यावर भर देत आहे.
गुंतवणूकदारांनी काय पहावे?
भविष्यातील तिमाही निकालांमध्ये या नवीन मॉडेलचा बँकेच्या एसेट क्वालिटीवर काय परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. विशेषतः या क्षेत्रांतील NPA (Non-Performing Assets) आणि 'CHAKRA' मॉडेलची प्रभावीता यावर मार्केटचे लक्ष असेल.