शेअर बाजारातील अस्थिरतेमुळे आता गुंतवणूकदारांचा ओढा 'फिक्स्ड-इनकम' पर्यायांकडे वाढला आहे. Zerodha आणि Angel One सारख्या ब्रोकर्सनी कॉर्पोरेट बॉन्ड्समध्ये गुंतवणूक करणे आता अगदी सोपे केले आहे.
भारतीय शेअर बाजारात गुंतवणूकदारांची आवड आता केवळ इक्विटी शेअर्सपुरती मर्यादित राहिलेली नाही. फिक्स्ड-इनकम (Fixed-income) साधनांच्या शोधामुळे आता मोठ्या ब्रोकरेज कंपन्या कॉर्पोरेट बॉन्ड मार्केटवर विशेष लक्ष केंद्रित करत आहेत. यामुळे गुंतवणूकदारांना नियमित व्याज आणि कमी जोखीम असलेले गुंतवणुकीचे पर्याय उपलब्ध होत आहेत.
गुंतवणुकीची नवी पद्धत
पूर्वी कॉर्पोरेट बॉन्ड्समध्ये गुंतवणूक करणे सामान्य किरकोळ गुंतवणूकदारांसाठी क्लिष्ट होते. मात्र, आता Zerodha आणि Angel One सारख्या प्लॅटफॉर्म्सनी आपल्या ट्रेडिंग इंटरफेसमध्ये बदल करून बॉन्ड गुंतवणुकीचे फीचर्स जोडले आहेत. आता तुम्ही तुमच्या स्टॉक पोर्टफोलिओसोबतच बॉन्ड्सची खरेदी-विक्री आणि यील्ड (Yield) ट्रॅकिंग एकाच ठिकाणाहून करू शकता. ही सोय प्रायमरी आणि सेकंडरी अशा दोन्ही बाजारांसाठी उपलब्ध करून दिली जात आहे.
SEBI चे मोठे पाऊल
या क्षेत्रातील तरलता (Liquidity) वाढवण्यासाठी SEBI सातत्याने प्रयत्न करत आहे. बॉन्ड मार्केटमध्ये पारदर्शकता आणण्यासाठी आणि किरकोळ गुंतवणूकदारांचा सहभाग वाढवण्यासाठी नियामक संस्था 'टोकनाइझ्ड कॉर्पोरेट बॉन्ड्स' (Tokenized Corporate Bonds) आणि 'डिस्ट्रिब्युटेड लेजर टेक्नॉलॉजी' (DLT) सारख्या नाविन्यपूर्ण पर्यायांचा विचार करत आहे.
जोखमींकडे दुर्लक्ष नको
शेअर बाजार आणि बॉन्ड मार्केटमध्ये मोठा फरक आहे. यामध्ये प्रामुख्याने दोन प्रकारची जोखीम असते:
१. क्रेडिट रिस्क (Credit Risk): ज्या कंपनीचा बॉन्ड तुम्ही खरेदी करता, ती कंपनी भविष्यात व्याज किंवा मुद्दल देण्यास असमर्थ ठरण्याची शक्यता असते.
२. लिक्विडिटी (Liquidity Risk): शेअर बाजाराच्या तुलनेत बॉन्ड मार्केटमध्ये खरेदीदारांची संख्या कमी असते. त्यामुळे जर तुम्हाला मुदतीपूर्वी बॉन्ड विकायचे असतील, तर योग्य किंमत मिळणे कठीण जाऊ शकते.
गुंतवणुकीपूर्वी काय पाहावे?
गुंतवणूक करताना कंपनीचे क्रेडिट रेटिंग (Credit Rating) तपासणे अनिवार्य आहे. तसेच, ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर ट्रेडिंग व्हॉल्यूम किती आहे आणि बाहेर पडणे (Exit) किती सोपे आहे, याकडे बारकाईने लक्ष द्यावे.