डीमर्जरची घोषणा आणि बाजाराची प्रतिक्रिया
Religare Enterprises च्या शेअरमध्ये डीमर्जरच्या (Demerger) घोषणेनंतर मोठी घसरण पाहायला मिळाली. गुरुवारी, 19 फेब्रुवारी 2026 रोजी शेअर तब्बल 3% ने घसरला, तर काही वेळात तो 10% पर्यंत खाली आला. यामागे होल्डिंग कंपनी डिस्काउंट (Holding Company Discount) आणि रेग्युलेटरी अडथळे (Regulatory Hurdles) यांसारख्या चिंता कारणीभूत आहेत. कंपनीच्या बोर्डाने वित्तीय सेवा (Financial Services) वेगळे करून Religare Finvest Limited (RFL) नावाची नवी कंपनी स्थापन करण्यास मंजुरी दिली आहे. या RFL चे शेअर्स विद्यमान REL शेअरहोल्डर्सना 1:1 या प्रमाणात दिले जातील. Religare Enterprises स्वतःकडे Care Health Insurance चा 63.2% हिस्सा एक सब्सिडियरी (Subsidiary) म्हणून कायम ठेवेल.
व्हॅल्यू गॅप आणि विश्लेषकांचे मत
मात्र, अनेक विश्लेषकांच्या मते बाजाराची ही प्रतिक्रिया अतिशयोक्तीपूर्ण असू शकते. स्वतंत्र विश्लेषक Ambreesh Baliga यांच्या अंदाजानुसार, Care Health Insurance ची व्हॅल्यू सुमारे ₹12,500 कोटी आहे, तर Religare Finvest मधील ब्रोकिंग (Broking) आणि NBFC व्यवसायांची व्हॅल्यू अंदाजे ₹3,000 कोटी आहे. या दोन्हीचा एकत्रित आकडा ₹15,500 कोटी होतो. याउलट, कंपनीची सध्याची मार्केट कॅपिटलायझेशन (Market Capitalization) सुमारे ₹7,350 कोटी आहे. हा मोठा व्हॅल्यू गॅप (Value Gap) डीमर्जरमधून साध्य होणाऱ्या 'व्हॅल्यू अनलॉक'चे (Value Unlock) मुख्य कारण आहे.
धोरणात्मक उद्देश आणि भविष्यातील योजना
या डीमर्जरचा मुख्य उद्देश दोन स्वतंत्र आणि अधिक केंद्रित कंपन्या तयार करणे आहे. Religare Finvest एक पूर्णतः वित्तीय सेवा कंपनी म्हणून काम करेल, तर Care Health Insurance एक स्वतंत्र विमा कंपनी म्हणून भारतीय आरोग्य विमा क्षेत्रातील वाढीचा फायदा घेईल. भारतीय आरोग्य विमा क्षेत्रात 2026 ते 2030 दरम्यान वार्षिक 6.9% प्रीमियम वाढीचा अंदाज आहे. कंपनीच्या व्यवस्थापनाने भविष्यात Care Health Insurance चे Religare Enterprises मध्ये विलीनीकरण (Merger) करण्याची शक्यताही वर्तवली आहे. यामुळे कॉर्पोरेट स्ट्रक्चर (Corporate Structure) अधिक सोपे होण्यास मदत होईल.
क्षेत्रिय संदर्भ आणि कंपनीची आर्थिक स्थिती
भारतीय वित्तीय सेवा उद्योग सध्या मजबूत वाढीवर आहे, जिथे गेल्या तीन वर्षांत कमाईत 16% वार्षिक वाढ झाली आहे. पण, Religare Enterprises ची स्वतःची आर्थिक स्थिती थोडी चिंताजनक आहे. कंपनीचा P/E रेशो (P/E Ratio) सुमारे 70x ते 135x पर्यंत आहे, जो इंडस्ट्रीच्या सरासरी 29.29 पेक्षा खूप जास्त आहे. काही अहवालांनुसार P/E -186.81x पर्यंतही जातो. तसेच, कंपनीचा रिटर्न ऑन इक्विटी (Return on Equity - ROE) सुमारे 5.15% आहे आणि डिसेंबर 2025 अखेरच्या तिमाहीत कंपनीला ₹45.31 कोटींचा नेट लॉस (Net Loss) झाला आहे. या कारणांमुळे MarketsMojo ने 14 फेब्रुवारी 2026 रोजी या शेअरला 'Strong Sell' रेटिंग दिली आहे, जी घटता नफा आणि महाग मूल्यांकन दर्शवते.
धोके आणि पुढील वाटचाल
डीमर्जर प्रक्रियेत अनेक धोके आहेत. होल्डिंग कंपनी डिस्काउंट कायम राहण्याची शक्यता, रेग्युलेटरी मंजुरी मिळण्यास लागणारा वेळ आणि जटिलता या प्रमुख चिंता आहेत. कंपनीचे कमी प्रमोटर होल्डिंग (26.27%) देखील दीर्घकालीन धोरणात्मक संरेखनावर प्रश्नचिन्ह निर्माण करते. तरीही, या डीमर्जरमुळे Religare Enterprises च्या पुनर्रचनेला चालना मिळेल अशी अपेक्षा आहे. दोन स्वतंत्र कंपन्या तयार केल्याने कामावर अधिक लक्ष केंद्रित करता येईल आणि शेअरधारकांना अधिक फायदा होईल. काही विश्लेषकांनी शेअरसाठी ₹273 पर्यंतचा टार्गेट प्राईस (Target Price) दिला आहे, जो सध्याच्या किमतीपेक्षा 23% अधिक आहे.