REC Ltd ने भारताचा पहिला टोकनाइज्ड बॉण्ड जारी करून नवा इतिहास रचला आहे. ब्लॉकचेन तंत्रज्ञान आणि RBI च्या डिजिटल चलनाचा वापर करून कंपनीने **₹500 कोटी** जमा केले असून, या व्यवहारासाठी सेटलमेंट एकाच दिवसात पूर्ण झाली.
क्रांतीकारक सुरुवात
सार्वजनिक क्षेत्रातील REC Ltd ने देशातील पहिला टोकनाइज्ड कॉर्पोरेट बॉण्ड जारी करून कर्ज बाजारात (Debt Market) मोठे पाऊल उचलले आहे. या प्रायोगिक तत्त्वावरील प्रकल्पाला गुंतवणूकदारांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला असून, ₹500 कोटींच्या इश्यूसाठी तब्बल ₹796 कोटींच्या बोली लागल्या होत्या.
तंत्रज्ञानाचा वापर आणि 'Demat 2.0'
पारंपारिक पद्धतीत बॉण्ड सेटलमेंटसाठी १ ते २ दिवस लागतात, परंतु ब्लॉकचेन आणि RBI च्या होलसेल CBDC (डिजिटल करन्सी) मुळे हा व्यवहार त्याच दिवशी पूर्ण झाला. याला उद्योगात 'Demat 2.0' म्हटले जात आहे. यामुळे कामातील त्रुटी कमी होऊन कार्यक्षमता वाढणार आहे.
प्रमुख गुंतवणूकदार
या बॉण्डसाठी 7.30% कूपन रेट निश्चित करण्यात आला असून त्याचा कालावधी १ वर्ष ९ महिने इतका आहे. HDFC Bank आणि ICICI Bank सारख्या दिग्गज बँकांनी यात मोठी गुंतवणूक केली आहे, जे या तंत्रज्ञानावरील वाढता विश्वास दर्शवते.
धोके आणि मर्यादा (Risks)
गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात ठेवले पाहिजे की हा व्यवहार सध्या SEBI च्या 'रेग्युलेटरी सँडबॉक्स'मध्ये आहे. म्हणजेच हे तंत्रज्ञान अजूनही चाचणीच्या टप्प्यावर आहे. सध्या हे बॉण्ड्स केवळ मोठ्या संस्थात्मक गुंतवणूकदारांसाठीच उपलब्ध आहेत आणि सेकंडरी मार्केटमध्ये तरलता (Liquidity) कमी असू शकते. रिटेल गुंतवणूकदारांसाठी यात थेट प्रवेशाची संधी सध्या नाही.
पुढे काय?
Larsen & Toubro सारख्या इतर दिग्गज कंपन्याही अशा प्रकारच्या इश्यूचा विचार करत आहेत. येत्या काळात या प्लॅटफॉर्मची स्थिरता आणि नियामक नियमावलीमध्ये काय बदल होतात, याकडे बाजाराचे लक्ष असेल.