भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) आपली विशेष फॉरेन करन्सी स्वॅप विंडो ३१ ऑगस्ट २०२६ रोजी बंद करण्याचा निर्णय घेतला आहे. आतापर्यंत या सुविधेद्वारे तब्बल $७२.८५ अब्ज डॉलर्सचा ओघ भारतात आला असून, यामुळे रुपयाला जागतिक बाजारातील दबावापासून मोठा आधार मिळाला आहे.
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने आपली विशेष फॉरेन करन्सी स्वॅप विंडो नियोजित वेळेच्या एक महिना आधीच बंद करण्याचा निर्णय घेतला आहे. २१ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत या सुविधेमार्फत एकूण $७२.८५ अब्ज डॉलर्सचा निधी जमा झाला आहे. हे उद्दिष्ट साध्य झाल्याने आता मध्यवर्ती बँक पुन्हा सामान्य बाजार व्यवहारांकडे वळणार असल्याचे संकेत मिळत आहेत.\n\n### रुपयाच्या स्थिरतेवर काय परिणाम?\nजून २०२६ मध्ये सुरू करण्यात आलेल्या या स्वॅप सुविधेने देशांतर्गत चलन बाजारातील अस्थिरता कमी करण्यात मोठी भूमिका बजावली. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, FCNR(B) डिपॉझिट्सचा वाटा $६५.४० अब्ज इतका मोठा होता. सिटी इंडियाचे सीईओ के. बालसुब्रमण्यम यांच्या मते, आरबीआयच्या या सक्रिय धोरणामुळे रुपयाला जागतिक बाजारातील चढ-उतारांपासून एक 'बफर' मिळाला आहे.\n\n### ही विंडो लवकर बंद का केली?\nआरबीआयचे उद्दिष्ट $७० अब्जांहून अधिक निधी गोळा करण्याचे होते, जे यशस्वीरित्या पूर्ण झाले आहे. यामुळे आता बँकिंग प्रणालीला अतिरिक्त प्रोत्साहन देण्याची गरज उरलेली नाही. आता बाजार पुन्हा एकदा नेहमीच्या नियमांच्या आणि मागणी-पुरवठ्याच्या आधारावर चालणार आहे.\n\n### गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा\nसध्या स्थिती जरी नियंत्रणात असली तरी, भारतासाठी कच्च्या तेलाच्या किमती (Crude Oil Prices) अजूनही एक मोठे आव्हान आहेत. भारताची तेल आयात जास्त असल्याने, तेलाचे भाव वाढल्यास डॉलरची मागणी वाढून रुपयावर पुन्हा दबाव येऊ शकतो. याव्यतिरिक्त जागतिक भू-राजकीय तणाव आणि व्याजदरातील बदल यावरही गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असणे गरजेचे आहे.