RBI ने रेपो रेट **५.५%** पर्यंत वाढवल्याचा थेट फायदा मोठ्या बँकांना होणार आहे. IIFL Capital च्या मते, यामुळे बँकांच्या नेट इंटरेस्ट मार्जिनमध्ये (NIM) **१० बेसिस पॉइंट्सपर्यंत** वाढ होऊ शकते, मात्र तरलतेच्या (Liquidity) समस्यांकडे गुंतवणूकदारांनी लक्ष देणे गरजेचे आहे.
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) रेपो रेट ५.५ टक्क्यांपर्यंत वाढवला आहे. याचा थेट परिणाम बँकिंग क्षेत्राच्या नफ्यावर होणार आहे. जेव्हा RBI रेपो रेट वाढवते, तेव्हा बँकाही त्यांच्या कर्ज देण्याच्या व्याजाचे दर वाढवतात.
बँकांच्या नफ्यावर कसा परिणाम होतो?
IIFL Capital च्या विश्लेषकांनुसार, या दर वाढीमुळे मोठ्या बँकांच्या नेट इंटरेस्ट मार्जिनमध्ये (NIM) ६ ते १० बेसिस पॉइंट्सची भर पडू शकते. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, बँका ग्राहकांना दिलेल्या कर्जावर जास्त व्याज घेतात आणि ठेवीदारांना तेवढ्याच वेगाने व्याजाचा फायदा देत नाहीत, ज्यामुळे बँकांच्या नफ्यातील फरक (Margin) वाढतो.
लिक्विडिटी आणि वाढती महागाई
एकीकडे व्याजाचे दर वाढत असताना दुसरीकडे सिस्टीममधील तरलता (Liquidity) वेगाने कमी होत आहे. एका आकडेवारीनुसार, बँकिंग सिस्टममधील लिक्विडिटी ₹११ ट्रिलियनवरून ₹५ ट्रिलियनवर खाली आली आहे. जेव्हा सिस्टीममध्ये रोख रक्कम कमी होते, तेव्हा बँकांना बाजारातून पैसे उभे करण्यासाठी जास्त खर्च करावा लागतो.
यामुळे ज्या बँकांकडे 'CASA' (Current Account Savings Account) म्हणजेच कमी खर्चातील ठेवींचे प्रमाण जास्त आहे, त्या बँका या काळात अधिक सुरक्षित राहतील.
गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?
फक्त मार्जिन वाढतेय म्हणून शेअर खरेदी करणे पुरेसे नाही. बँकांचे कर्ज वाढवण्याचे प्रमाण, कर्जाचा दर्जा (Asset Quality) आणि ठेवीदारांना आकर्षित करण्यासाठी बँका किती वेगाने व्याजदर वाढवतात, यावर बँकांचा भविष्यातील नफा अवलंबून असेल. वाढत्या व्याजामुळे कर्जाची मागणी कमी होण्याची भीतीही बाजारात व्यक्त केली जात आहे.