RBI चा मोठा दणका! रुपयामध्ये **९४ पैशांची** जबरदस्त सुधारणा, डॉलरची मागणी नियंत्रणात

ऑक्टोबर १२, २०२६ रोजी भारतीय रुपयाने डॉलरच्या तुलनेत ९४ पैशांची सुधारणा नोंदवत ९५.८० चा टप्पा गाठला आहे. चलनातील अस्थिरता रोखण्यासाठी आणि डॉलरची मागणी मर्यादित ठेवण्यासाठी RBI ने आक्रमक पवित्रा घेतला आहे.

ऑइल कंपन्यांना थेट दिलासा

RBI ने तीन प्रमुख सार्वजनिक क्षेत्रातील ऑइल कंपन्या - Indian Oil Corporation (IOCL), Hindustan Petroleum (HPCL) आणि Bharat Petroleum (BPCL) साठी विशेष डॉलर विंडो उघडली आहे. सहसा, या कंपन्या क्रूड ऑइलच्या आयातीसाठी रोज मोठ्या प्रमाणात डॉलरची खरेदी करतात, ज्याचा फटका रुपयाला बसतो. आता थेट डॉलर पुरवठा केल्यामुळे खुल्या बाजारातील दबाव कमी झाला आहे.

डेरिव्हेटिव्ह मार्केटवर निर्बंध

रुपयावर सट्टा लावणाऱ्यांना लगाम घालण्यासाठी RBI ने फॉरेक्स डेरिव्हेटिव्ह नियमांत बदल केले आहेत. विनाकारण (Speculative) पोझिशन्स घेण्याची मर्यादा १०० दशलक्ष डॉलर्सवरून ५ दशलक्ष डॉलर्सवर आणली आहे. तसेच, २ दशलक्ष डॉलर्सपेक्षा जास्त असलेल्या करारांसाठी २० टक्के फॉरेक्स रिस्क रिझर्व्ह राखणे अनिवार्य केले आहे.

बाजारापुढील आव्हाने

सध्या $१०० प्रति बॅरलच्या वर असलेला ब्रेंट क्रूड ऑइलचा दर रुपयावर दबाव कायम ठेवत आहे. याव्यतिरिक्त, Foreign Institutional Investors (FIIs) कडून भारतीय शेअर बाजारात मोठी विक्री सुरू आहे. ऑक्टोबर २०२६ मध्ये आतापर्यंत ₹४४,१६६ कोटींची विक्री झाली असून, वार्षिक विक्रीचा आकडा ₹३ लाख कोटींच्या पार गेला आहे. या उपाययोजनांमुळे अल्पकालीन दिलासा मिळाला असला तरी, परकीय चलन साठ्यावर (Forex Reserves) याचा काय परिणाम होतो, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष असेल.