RBI च्या स्पेशल FCNR-B डिपॉजिट विंडोमध्ये अपेक्षेपेक्षा जास्त म्हणजे **१२७.२३ अब्ज डॉलर्सचा** ओघ आला आहे. यात ICICI Bank ने **१७.८८ अब्ज डॉलर्स** जमा केले असून, या प्रचंड प्रतिसादामुळे रिझर्व्ह बँकेला ३१ ऑगस्ट रोजी ही विंडो मुदतीआधीच बंद करावी लागली.
रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) स्पेशल FCNR-B स्वॅप विंडोला मिळालेला प्रतिसाद ऐतिहासिक ठरला आहे. ३१ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत या योजनेत तब्बल १२७.२३ अब्ज डॉलर्सची विक्रमी गुंतवणूक जमा झाली आहे. बाजार विश्लेषकांनी ९० अब्ज डॉलर्सचा अंदाज वर्तवला होता, मात्र प्रत्यक्षात हा आकडा त्याहून कितीतरी पटीने अधिक आहे. ECB आणि OFCB मार्गांसह एकूण भांडवल उभारणी १३६.३८ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचली आहे.
या अभूतपूर्व प्रतिसादामुळे रिझर्व्ह बँकेने ३० सप्टेंबरची मुदत बदलून ३१ ऑगस्ट २०२६ लाच ही विंडो बंद करण्याचा निर्णय घेतला. यामध्ये ICICI Bank चा वाटा अत्यंत महत्त्वाचा ठरला असून, बँकेने १७.८८ अब्ज डॉलर्सचे ग्रॉस FCNR(B) डिपॉजिट्स जमा केले आहेत.
बँकिंग क्षेत्रावर होणारा परिणाम (Strategic Impact)
परकीय चलनाचा हा मोठा ओघ भारताच्या रुपयाला मजबुती देणारा असला, तरी बँकिंग क्षेत्रासाठी ही एक कसोटीची वेळ आहे. स्वॅप सुविधा बंद झाल्यामुळे बँकांच्या नेट इंटरेस्ट मार्जिनवर (NIMs) दबाव येण्याची शक्यता आहे. वाढत्या फंडिंग कॉस्टमुळे नफ्यावर परिणाम होऊ शकतो, ज्याकडे गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष आहे.
तसेच, ३ ते ५ वर्षांच्या कालावधीसाठी गोळा केलेली ही रक्कम बँकांना त्यांच्या लेंडिंग पोर्टफोलिओशी मॅच करणे (Asset-Liability Mismatch) आवश्यक आहे. भविष्यात कोणतीही लिक्विडिटी समस्या निर्माण होऊ नये, यासाठी बँकांना यावर कडक लक्ष ठेवावे लागणार आहे.
भविष्यातील घडामोडी
FCNR(B) ची विंडो बंद झाली असली तरी, ECB आणि OFCB साठीची स्वॅप सुविधा ३१ डिसेंबर २०२६ पर्यंत सुरू राहणार आहे. आता बँका या नवीन वातावरणात आपला खर्च आणि नफा कसा संतुलित करतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.