PointO चा दक्षिण भारतात विस्तार: बॅटरी फायनान्सिंगसाठी बंगळुरू आणि हैदराबादमध्ये एंट्री

कोलकाता-आधारित फिनटेक कंपनी PointO आता बंगळुरूम आणि हैदराबादमध्ये लिथियम-आयन बॅटरी फायनान्सिंग सेवा सुरू करत आहे. ई-रिक्षा मालकांना EMI मॉडेलद्वारे इलेक्ट्रिक वाहनांकडे वळण्यास मदत करणारी ही कंपनी आपला ग्राहक वर्ग एक लाखापर्यंत वाढवण्याचे ध्येय ठेवत आहे. मात्र, असंघटित क्षेत्रातील अंतिम-मील वाहतूक व्यवसायात क्रेडिट रिस्क (Credit Risk) कशी हाताळली जाते यावर उद्योग निरीक्षकांचे लक्ष असेल.

काय घडले?

कोलकाता स्थित फिनटेक स्टार्टअप PointO, जे लिथियम-आयन बॅटरीसाठी फायनान्सिंग सुविधा पुरवते, आता दक्षिण भारतात आपले कामकाज वाढवत आहे. कंपनीने पुढील तीन महिन्यांत बंगळुरूम आणि हैदराबाद येथे सेवा सुरू करण्याची योजना आखली आहे. पश्चिम बंगाल, उत्तर प्रदेश आणि बिहारसारख्या राज्यांमधील सध्याच्या कामकाजाच्या पलीकडे आपला विस्तार वाढवण्यासाठी कंपनी हे पाऊल उचलत आहे. PointO विशेषतः बॅटरीची किंमत सुलभ मासिक हप्त्यांमध्ये (EMIs) रूपांतरित करते, ज्यामुळे ई-रिक्षा चालकांना लीड-ऍसिड बॅटरीकडून लिथियम-आयन तंत्रज्ञानाकडे जाण्यास मदत होते.

बॅटरी फायनान्सिंग मॉडेल

अनेक ई-रिक्षा चालकांसाठी, लिथियम-आयन बॅटरीची मोठी सुरुवातीची किंमत एक मोठी अडचण ठरते. PointO चे व्यवसाय मॉडेल हे एका पुलाचे काम करते, ज्यामुळे हे स्वच्छ आणि अधिक कार्यक्षम तंत्रज्ञान परवडणारे होते. संपूर्ण वाहनाऐवजी केवळ बॅटरीला वित्तपुरवठा करून, कंपनी चालकांना लागणारी भांडवली गुंतवणूक कमी करते. अंदाजे ₹120 कोटी वार्षिक महसूल आणि 20,000 हून अधिक ग्राहक वर्ग असल्याचा दावा कंपनी करत आहे. कंपनी अशा वाहतूक अर्थव्यवस्थेला औपचारिक स्वरूप देण्याचा प्रयत्न करत आहे, जी ऐतिहासिकदृष्ट्या अनौपचारिक कर्जपुरवठ्यावर अवलंबून आहे.

क्रेडिट रिस्कचे महत्त्व

हा विस्तार जरी वाढ दर्शवत असला तरी, असंघटित ई-रिक्षा क्षेत्राला वित्तपुरवठा करण्यामध्ये काही विशिष्ट जोखीम आहेत ज्यांवर गुंतवणूकदार सामान्यतः लक्ष ठेवतात. या विभागातील कर्जदारांचे उत्पन्न अनियमित असू शकते, ज्यामुळे परतफेडीच्या पद्धतींमध्ये चढ-उतार येण्याची शक्यता असते. तसेच, मालमत्तेवर आधारित फायनान्सिंग मॉडेल बॅटरीच्या मूल्यावर अवलंबून असते. जर कर्जदार डिफॉल्ट झाला, तर कंपनीला बॅटरी ताब्यात घ्यावी लागते. वाहनाच्या विपरीत, बॅटरीचे मूल्य वापरानुसार आणि तिच्या आरोग्यानुसार लक्षणीयरीत्या कमी होते, ज्यामुळे मालमत्ता पुनर्प्राप्त करण्यात एक संभाव्य आव्हान निर्माण होते. वाढीचा वेग कायम राखताना नॉन-परफॉर्मिंग ऍसेट्स (NPAs) व्यवस्थापित करणे हे कंपनीच्या व्यवस्थापनासाठी प्राथमिक कसोटी असेल.

क्षेत्रातील गतिशीलता आणि स्पर्धा

भारतातील इलेक्ट्रिक वाहन (EV) फायनान्सिंग मार्केट वेगाने विकसित होत आहे. सरकार अंतिम-मील विद्युतीकरणाला प्रोत्साहन देत असताना, विविध नॉन-बँकिंग फायनान्शियल कंपन्या (NBFCs) आणि विशेष फिनटेक स्टार्टअप्सनी या क्षेत्रात प्रवेश केला आहे. PointO ची स्पर्धा करण्याची क्षमता परतफेडीची कार्यक्षम वसुली आणि भांडवलाचा खर्च कमी करण्यासाठी बँकांशी मजबूत भागीदारी निर्माण करण्यावर अवलंबून असेल. बंगळुरूम आणि हैदराबादसारख्या प्रमुख शहरांमध्ये प्रवेश केल्याने कंपनीला स्थानिक कर्जदार आणि प्रस्थापित EV इकोसिस्टम खेळाडूंसोबत स्पर्धा करावी लागेल, ज्यासाठी आक्रमक ग्राहक संपादन धोरणे आणि कठोर जोखीम मूल्यांकन प्रोटोकॉल आवश्यक असतील.

गुंतवणूकदारांनी काय ट्रॅक करावे?

PointO आपल्या कामकाजाचा विस्तार करत असताना, स्पर्धात्मक दक्षिण बाजारपेठेत प्रवेश करताना कंपनीची मालमत्तेची गुणवत्ता टिकवून ठेवण्याची क्षमता हे मुख्य निरीक्षण असेल. गुंतवणूकदार प्रमुख बँकांसोबतच्या भागीदारीबद्दल अद्यतने शोधतील, जे कंपनीच्या क्रेडिट अंडररायटिंग प्रक्रियेला प्रमाणित करेल आणि स्वस्त लिक्विडिटी प्रदान करेल. याव्यतिरिक्त, कंपनीच्या ई-रिक्षा ग्राहक वर्गाच्या पलीकडे आणि इतर मार्केट व्हर्टिकल्समध्ये यशस्वी संक्रमण दीर्घकालीन वाढीसाठी महत्त्वाचे ठरेल. शेवटी, तंत्रज्ञानातील बदल - जसे की नवीन बॅटरी केमिस्ट्री किंवा घटलेल्या बॅटरीच्या किमती - व्यवस्थापित करण्याची कंपनीची क्षमता तिच्या फायनान्सिंग उत्पादनांची दीर्घकालीन व्यवहार्यता प्रभावित करेल.