UPI व्यवहारांवर सरकारने **०.४%** मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) लावण्याचा निर्णय घेतल्यामुळे फिनटेक क्षेत्रात उत्साह आहे. **₹२,०००** पेक्षा जास्त व्यवहारांवर हे शुल्क आकारले जाणार असून, यामुळे Paytm आणि MobiKwik च्या शेअर्समध्ये मोठी उसळी पाहायला मिळाली.
डिजिटल पेमेंट क्षेत्रात मोठा बदल
नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) आणि सरकारने UPI व्यवहारांच्या धोरणात मोठा बदल केला आहे. १५ ऑक्टोबर २०२६ पासून ₹२,००० पेक्षा जास्त असलेल्या पर्सन-टू-मर्चंट (P2M) व्यवहारांवर ०.४% मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) लागू केला जाईल. अनेक वर्षांपासून 'झिरो-फी' मॉडेलवर चालणाऱ्या या क्षेत्रात आता महसूल निर्मितीला सुरुवात होणार आहे.
गुंतवणूकदारांच्या आशा पल्लवित
या निर्णयामुळे One97 Communications (Paytm) आणि MobiKwik सारख्या कंपन्यांच्या उत्पन्नात वाढ होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. बऱ्याच काळापासून या कंपन्यांच्या नफ्याबद्दल गुंतवणूकदारांमध्ये चिंता होती, जी आता या नव्या धोरणामुळे दूर होताना दिसत आहे. मोठ्या व्यवहारांवर हे शुल्क असल्याने कंपनीच्या बॅलन्स शीटमध्ये सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे.
नवीन नियमावलीचे मुख्य मुद्दे
- शुल्क मर्यादा: ₹७५,००० आणि त्यावरील व्यवहारांवर जास्तीत जास्त ₹३०० इतके शुल्क आकारले जाईल.
- सवलत: पर्सन-टू-पर्सन (P2P) व्यवहार पूर्णपणे मोफत राहतील. तसेच, ज्या छोट्या व्यापाऱ्यांची मासिक कमाई ₹१ लाख पेक्षा कमी आहे, त्यांना या शुल्कातून सवलत देण्यात आली आहे.
आव्हाने आणि जोखीम
बाजार सकारात्मक असला तरी, काही आव्हाने कायम आहेत. व्यापाऱ्यांनी हे शुल्क ग्राहकांवर लादले तर व्यवहार कमी होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. तसेच, Pine Labs सारख्या इतर कंपन्यांच्या कामगिरीवरही या निर्णयाचा कसा परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. १५ ऑक्टोबर च्या डेडलाईनपर्यंत बँका आणि पेमेंट ॲग्रीगेटर्सना त्यांचे सॉफ्टवेअर अपडेट करावे लागणार आहे, ज्याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.