Whalesbook
SBI च्या निकालांचा PSU बँकांना बूस्टर डोस
स्टेट बँक ऑफ इंडियाने (SBI) डिसेंबर तिमाहीत (Q3) सादर केलेले निकाल हे PSU बँकिंग क्षेत्रासाठी मोठी चालना ठरले आहेत. SBI च्या दमदार कामगिरीमुळे Nifty PSU Bank Indexने सोमवारी इंट्रा-डे ट्रेडिंगमध्ये नवीन विक्रम रचला, जो 9,193 अंकांवर पोहोचला. याचे मुख्य कारण म्हणजे SBI ने तिमाहीत ₹16,891 कोटींचा स्टँडअलोन नेट प्रॉफिट (Net Profit) नोंदवला, जो गेल्या वर्षीच्या तुलनेत तब्बल 84.32% ने वाढला आहे. बँकेचा प्री-प्रोव्हिजन ऑपरेटिंग प्रॉफिट (PPOP) देखील 15.81% ने वाढून ₹23,551 कोटी झाला, जो खर्चावर केलेल्या नियंत्रणामुळे शक्य झाले. SBI ची डोमेस्टिक कर्ज वाढ (Loan Growth) 14.06% राहिली, तर ठेवींची वाढ (Deposit Growth) 9.81% होती. बँकेने नेट इंटरेस्ट मार्जिन (NIM) 3% च्या मार्गदर्शनाखाली 3.01% राखले.
सेक्टरची जोरदार कामगिरी आणि व्हॅल्युएशनमधील फरक
गेल्या एका महिन्यात, Nifty PSU Bank Indexने 7% ची मोठी झेप घेतली आहे, जी Nifty 50 च्या फक्त 0.5% वाढीपेक्षा खूपच जास्त आहे. गेल्या पाच महिन्यांचा विचार केल्यास, PSU Bank Index 34% तर Nifty 50 3.8% वाढला आहे. फेब्रुवारी 2026 च्या सुरुवातीला, Nifty PSU Bank Indexचा P/E रेशो अंदाजे 8.88 होता, जो Nifty Bank Indexच्या 16.2 पेक्षा आणि अनेक खाजगी बँकांच्या तुलनेत खूपच कमी आहे. SBI चा P/E रेशो 11.3 ते 13.8 च्या दरम्यान आहे, पण HDFC Bank चा P/E 21.4, ICICI Bank चा 19.80 आणि Kotak Mahindra Bank चा 31.79 आहे. या व्हॅल्युएशनमधील तफावत दर्शवते की मार्केट PSU बँकांना नवीन दृष्टिकोन देत आहे. मात्र, मंगळवारी, 6 फेब्रुवारी रोजी दिवसअखेरीस Indexमध्ये 0.51% ची किरकोळ घसरण दिसून आली, जी नफा वसुली किंवा उच्च स्तरांवर सावधगिरी दर्शवते.
कर्ज-ठेवीचे गणित आणि मार्जिनवरील दबाव
SBI सह PSU बँकांची कर्ज वाढ मजबूत असली तरी, कर्ज आणि ठेवींच्या वाढीतील तफावत (Credit-Deposit Ratio) चिंताजनक आहे. डिसेंबर 2025 च्या अखेरीस, संपूर्ण देशाचे क्रेडिट-डिपॉझिट रेशो 81.75% वर पोहोचले, जे दोन दशकांतील सर्वाधिक आहे. SBI चा क्रेडिट-डिपॉझिट रेशो 81% ओलांडून 80% च्या वर गेला आहे. कर्ज वाढ ठेवींच्या वाढीपेक्षा वेगाने होत असल्याने बँकांना निधीसाठी बाजारातून जास्त कर्ज घ्यावे लागत आहे, ज्यामुळे फंडिगचा खर्च वाढू शकतो. यामुळे बँकांचे नेट इंटरेस्ट मार्जिन (NIM) दबावाखाली येण्याची शक्यता आहे. जरी SBI ने NIM 3% राखले असले तरी, ठेवींवरील वाढता खर्च भविष्यात मार्जिनवर परिणाम करू शकतो.
सावधगिरीची कारणे (Bear Case)
सध्याच्या सकारात्मक वातावरणात आणि SBI च्या मजबूत निकालांनंतरही, काही गोष्टींमुळे गुंतवणूकदारांनी सावध राहणे आवश्यक आहे. Nifty PSU Bank Indexने वेगाने जी उसळी घेतली आहे, ती केवळ मोमेंटम आणि व्हॅल्युएशन आर्बिट्राजमुळे असू शकते आणि त्यात करेक्शन येण्याची शक्यता आहे. SBI चा PPOP ग्रोथ चांगला असला तरी, 'इतर उत्पन्न' (Other Income) मध्ये वार्षिक 3.6% ची वाढ दिसून आली, जी पूर्वीच्या अहवालांपेक्षा कमी आहे. याचा अर्थ नफ्यात वाढ प्रामुख्याने नेट इंटरेस्ट इन्कम आणि खर्चावरील नियंत्रणामुळे झाली आहे. तसेच, वाढत्या क्रेडिट-डिपॉझिट रेशोमुळे निधीसाठी बाजारातील कर्जांवर अवलंबून राहावे लागत आहे, जे स्थिर व्याजदरांच्या वातावरणात (RBI रेपो रेट 5.25% आहे) अधिक महाग ठरू शकते. खाजगी बँकांकडून असलेली स्पर्धा ही PSU बँकांसाठी एक मोठी संरचनात्मक समस्या आहे.
पुढील दिशा आणि विश्लेषकांचे मत
पुढील काळात, विश्लेषकांचे SBI बद्दलचे मत साधारणपणे सकारात्मक आहे. SBI ला 'Strong Buy' रेटिंग मिळाली असून, सरासरी 12 महिन्यांचा टार्गेट प्राईस ₹1,126.79 आहे. अनेक विश्लेषकांनी SBI ची टार्गेट प्राईस ₹1,300 पर्यंत ठेवली आहे, कारण बँकेचा मजबूत बॅलन्स शीट, मार्केटमधील स्थान आणि चांगली ॲसेट क्वालिटी. संपूर्ण PSU बँकिंग क्षेत्राला चालू आर्थिक वाढीचा आणि सरकारी योजनांचा फायदा होण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, या आगेकूचची टिकाऊपणा ठेवींच्या खर्चाचे व्यवस्थापन, ॲसेट क्वालिटी टिकवून ठेवणे आणि वाढत्या स्पर्धेला तोंड देण्यावर अवलंबून असेल.