NRI गुंतवणूकदारांसाठी एक महत्त्वाची संधी समोर आली आहे. भारतीय FCNR डिपॉझिट्सवर **6.5% ते 7.4%** पर्यंतचे व्याजदर मिळत आहेत, तर US Treasury मध्ये व्याजदर **4.7%** च्या आसपास आहे. या दोन पर्यायांमध्ये गुंतवणूकदारांना आता विचारविनिमय करावा लागत आहे.
FCNR डिपॉझिट्स विरूद्ध US Treasury: एक तुलना
ज्या NRI गुंतवणूकदारांकडे $100,000 पेक्षा जास्त रक्कम आहे, त्यांच्यासाठी सध्या एक खास गुंतवणुकीची संधी आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) एका विशेष फॉरेक्स स्वॅप सुविधेमुळे FCNR(B) डिपॉझिट्सवरील व्याजदर तात्पुरते वाढले आहेत. हे दर सध्या 6.5% ते 7.4% पर्यंत आहेत. ही सुविधा साधारणपणे ऑगस्ट किंवा सप्टेंबर 2026 च्या अखेरीस नवीन डिपॉझिट्ससाठी बंद होऊ शकते, जी प्रत्येक बँकेनुसार थोडी वेगळी असू शकते.
RBI ची स्वॅप विंडो आणि व्याजदरातील फरक
सध्याच्या परिस्थितीत, FCNR डिपॉझिट्स US Treasury च्या तुलनेत जास्त परतावा देत आहेत. 24 ऑगस्ट 2026 पर्यंत, 10 वर्षांच्या US Treasury बॉण्ड्सवरील यील्ड सुमारे 4.7% आहे. FCNR(B) चे वाढलेले दर ही तात्पुरती संधी आहे. मात्र, RBI ची स्वॅप विंडो बंद झाल्यावर FCNR डिपॉझिट्सचे दर पुन्हा कमी होऊ शकतात. त्यामुळे, गुंतवणूक कधी करायची हे महत्त्वाचे ठरते. अनेक बँकांनी 31 ऑगस्ट किंवा 30 सप्टेंबर 2026 पर्यंत या विशेष दरांसाठी अंतिम मुदत ठेवली आहे.
लिक्विडिटी आणि सुरक्षिततेचा प्रश्न
व्याजदरांव्यतिरिक्त, दोन्ही पर्यायांमधील मुख्य फरक म्हणजे जोखीम आणि पैशाची उपलब्धता (लिक्विडिटी). US Treasury हे थेट अमेरिकन सरकारचे दायित्व आहेत, त्यामुळे ते बाजारात सहज विकता येतात. गरज पडल्यास, मुदत संपण्यापूर्वीही हे सिक्युरिटीज विकता येतात. याउलट, FCNR डिपॉझिट्ससाठी साधारणपणे किमान 1 वर्षाचा लॉक-इन कालावधी असतो. मुदतीपूर्वी पैसे काढल्यास दंड भरावा लागू शकतो किंवा व्याजाचे नुकसान होऊ शकते. FCNR डिपॉझिट्स हे भारतीय बँकांमधील डिपॉझिट्स आहेत, पण DICGC द्वारे विमा संरक्षण देखील मिळते (ठरलेल्या मर्यादेपर्यंत).
US-आधारित NRI साठी कर (Tax) नियम
कर (Tax) हा या निर्णयांमधील एक गुंतागुंतीचा भाग आहे. FCNR(B) चे व्याज भारतात NRI साठी करमुक्त आहे. पण, अमेरिकेत राहणाऱ्या NRI लोकांसाठी हे उत्पन्न IRS (Internal Revenue Service) द्वारे करपात्र मानले जाते. अमेरिकेतील कर करारांमुळे (Tax Treaty), US-आधारित गुंतवणूकदार परदेशी कराचे क्रेडिट (Foreign Tax Credits) वापरून US फेडरल इन्कम टॅक्स कमी करू शकत नाहीत. यामुळे जास्त व्याजदराचा फायदा कमी होतो. शिवाय, परदेशात $100,000 पेक्षा जास्त रक्कम असल्यास FBAR (Foreign Bank and Financial Accounts) आणि FATCA (Form 8938) सारखे अहवाल सादर करणे बंधनकारक आहे. या सर्व कायदेशीर बाबींचा विचार गुंतवणूकदारांना करावा लागत आहे.
पुढील पावले
गुंतवणूकदार त्यांच्या बँकेने निश्चित केलेल्या FCNR च्या हाय-यील्ड विंडोच्या अंतिम मुदतीवर लक्ष ठेवून आहेत. तसेच, त्यांना पैशाची किती गरज भासेल आणि ते कोणत्या देशाचे करनिवासी (Tax Residency) आहेत, याचाही विचार करत आहेत. लिक्विडिटीची कमतरता आणि US कर नियमांची गुंतागुंत लक्षात घेता, जास्त व्याजदर फायद्याचा आहे का, हे सर्वजण तपासत आहेत.