चालू आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या तिमाहीत NRI ठेवींमध्ये **२२%** घसरण नोंदवण्यात आली आहे. मात्र, RBI च्या विशेष फॉरेक्स-स्वॅप सुविधेमुळे FCNR(B) ठेवींमध्ये **१२४%** नी वाढ झाली आहे.
NRI गुंतवणुकीचा कल बदलला
आर्थिक वर्ष २०२६-२७ च्या पहिल्या तिमाहीत अनिवासी भारतीयांच्या (NRI) ठेवींमध्ये एक मोठा बदल दिसून आला आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) आकडेवारीनुसार, एप्रिल ते जून २०२६ दरम्यान NRI ठेवींमध्ये $२.७८ अब्ज इतका ओघ आला, जो मागील वर्षी याच काळात $३.६१ अब्ज होता. ही २२% ची घट चिंताजनक वाटत असली तरी, अंतर्गत संरचनेत बदल झाले आहेत.
FCNR(B) ठेवींमध्ये जोरदार वाढ
एकूण ओघ मंदावला असला तरी, फॉरेन करन्सी नॉन-रेसिडेंट म्हणजेच FCNR(B) ठेवींमध्ये १२४% ची मोठी उसळी पाहायला मिळाली. या ठेवी गेल्या वर्षीच्या $७७४ दशलक्षवरून थेट $१.७३ अब्जांवर पोहोचल्या आहेत. या वाढीमागे ८ जून २०२६ रोजी RBI ने सुरू केलेली विशेष फॉरेक्स-स्वॅप सुविधा मुख्य कारणीभूत ठरली. या सुविधेमुळे बँकांना परकीय चलन रिझर्व्ह बँकेकडे स्वॅप करून रुपयांमध्ये लिक्विडिटी मिळवणे सोपे झाले.
बँकिंग क्षेत्रासमोर काय आहेत आव्हाने?
RBI चा हा निर्णय परकीय चलन साठा मजबूत करण्यासाठी होता, जो ३१ ऑगस्ट २०२६ रोजी संपला. आता बँकांसमोर सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे Net Interest Margins (NIMs) टिकवून ठेवणे. या ठेवींच्या व्याजाचा खर्च आणि कर्जातून मिळणारे उत्पन्न यांचा समतोल राखणे बँकांसाठी कठीण होऊ शकते. तसेच, दीर्घकालीन ठेवींमुळे (३-५ वर्षे) निर्माण होणारा Asset-Liability Mismatch ही गुंतवणूकदारांसाठी निरीक्षणाची बाब ठरली आहे.
भविष्यात, या विशेष स्वॅप सुविधेविना NRI गुंतवणुकीचा ओघ किती टिकून राहतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.