NPS Vatsalya: लहान मुलांसाठी आता खास गुंतवणूक योजना, पालकांसाठी मोठी संधी!

सरकारने NPS Vatsalya नावाची नवीन योजना आणली आहे. या पेन्शन-आधारित योजनेद्वारे पालक आपल्या अल्पवयीन मुलांसाठी एक मोठी रक्कम (Corpus) जमा करू शकतात. या योजनेत मार्केट-लिंक्ड रिटर्न्स (Market-linked returns) मिळतात आणि सेक्शन 80CCD(1B) अंतर्गत टॅक्समध्येही सूट मिळते. मुलाचे वय १८ वर्षे झाल्यावर हे खाते आपोआप Tier-I NPS अकाउंटमध्ये रूपांतरित होते.

काय आहे NPS Vatsalya योजना?

सरकारने NPS Vatsalya नावाची नवीन योजना सुरू केली आहे. पेन्शन फंड रेग्युलेटरी अँड डेव्हलपमेंट अथॉरिटी (PFRDA) द्वारे व्यवस्थापित या योजनेत, पालक किंवा कायदेशीर पालक त्यांच्या अल्पवयीन मुलांच्या भविष्यासाठी मोठी रक्कम (Long-term Corpus) तयार करू शकतात. १८ वर्षांखालील कोणताही भारतीय नागरिक, ज्यात NRI आणि OCI चा समावेश आहे, या योजनेचा सदस्य होऊ शकतो.

गुंतवणुकीचा नियम काय?

इतर सरकारी योजनांप्रमाणेच, NPS Vatsalya मध्येही मार्केट-लिंक्ड रिटर्न्स मिळतात, जे निवडलेल्या पेन्शन फंड मॅनेजरच्या कामगिरीवर अवलंबून असतात. पालक फक्त ₹250 पासून गुंतवणूक सुरू करू शकतात आणि गुंतवणुकीच्या रकमेवर कोणतीही कमाल मर्यादा नाही. यामुळे पालकांना त्यांच्या आर्थिक क्षमतेनुसार गुंतवणूक करणे सोपे होईल. eNPS पोर्टलवर ऑनलाइन किंवा इतर नियुक्त ठिकाणी ऑफलाइन पद्धतीनेही कॉन्ट्रिब्युशन (Contribution) करता येते.

पालकांसाठी टॅक्सचे फायदे

या योजनेचे एक मोठे आकर्षण म्हणजे टॅक्सची बचत. पालकांनी मुलाच्या NPS Vatsalya खात्यात केलेले योगदान इन्कम टॅक्स ऍक्टच्या सेक्शन 80CCD(1B) अंतर्गत टॅक्स डिडक्शनसाठी (Tax Deduction) पात्र ठरते. यामुळे ₹1.5 लाखांच्या सामान्य मर्यादेव्यतिरिक्त ₹50,000 पर्यंतचा अतिरिक्त डिडक्शन मिळू शकतो. यामुळे पालक आपल्या टॅक्सेबल इन्कमला (Taxable Income) ऑप्टिमाइझ (Optimize) करू शकतात आणि मुलाच्या भविष्यासाठी बचतही करू शकतात.

पैसे कधी काढता येतील?

मुलाचे वय १८ वर्षे होण्यापूर्वी काही विशिष्ट परिस्थितीत, जसे की मुलाचे शिक्षण, गंभीर आजार किंवा अपंगत्व, यासाठी आंशिक पैसे काढता (Partial Withdrawal) येतात. अशावेळी, पालक एकूण योगदानाच्या 25% पर्यंत रक्कम काढू शकतात, परतु हे फक्त दोन वेळाच शक्य आहे. सब्सक्राइबरचे वय १८ वर्षे झाल्यावर, हे खाते आपोआप नियमित NPS Tier-I अकाउंटमध्ये रूपांतरित होते. जर त्यावेळी एकूण रक्कम ₹2.5 लाखांपर्यंत असेल, तर संपूर्ण रक्कम काढता येते. जर रक्कम यापेक्षा जास्त असेल, तर किमान 80% रक्कम पेन्शनसाठी ऍन्युइटी (Annuity) खरेदी करण्यासाठी वापरावी लागेल आणि उरलेली 20% रक्कम एकरकमी (Lump Sum) घेता येईल.

गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात ठेवावे?

ही एक मार्केट-लिंक्ड योजना असल्याने, अंतिम कॉर्पस (Corpus) निवडलेल्या पेन्शन फंडाच्या कामगिरीवर अवलंबून असेल. गुंतवणूकदारांनी पेन्शन फंड मॅनेजरचे एक्सपेंस रेशो (Expense Ratio) आणि मागील कामगिरी नियमितपणे तपासली पाहिजे. ही योजना दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी (Long-term Investment) असून, ती मुलाच्या भविष्यातील निवृत्तीसाठी Tier-I खात्यात रूपांतरित होते, त्यामुळे पालकांनी याकडे केवळ अल्पकालीन बचतीचा पर्याय म्हणून न पाहता, मुलाच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी एक समर्पित गुंतवणूक म्हणून पाहावे.