जुलै 2026 मध्ये नॉन-बँकिंग फायनान्शियल कंपन्यांच्या (NBFCs) गोल्ड लोन पोर्टफोलिओमध्ये **68.5%** ची मोठी वाढ झाली असून तो **₹3.54 लाख कोटींवर** पोहोचला आहे. ग्राहकांचा कल आता गुंतवणुकीपेक्षा उपभोग्य वस्तूंवर वाढल्याने रिटेल क्रेडिटमध्येही **21.4%** ची वाढ दिसून येत आहे.
नॉन-बँकिंग फायनान्शियल कंपन्यांनी (NBFCs) आता आपल्या व्यवसायाची दिशा पूर्णपणे रिटेल क्रेडिटकडे वळवली आहे. जुलै 2026 मध्ये गोल्ड-बॅक्ड कर्जांच्या मागणीत झालेली 68.5% वाढ हे याचे उत्तम उदाहरण आहे, ज्यानंतर या क्षेत्राचा एकूण पोर्टफोलिओ आता ₹3.54 लाख कोटींच्या घरात पोहोचला आहे. ही वाढ NBFCs च्या सरासरी 14.9% क्रेडिट ग्रोथ दरापेक्षा कितीतरी पटीने जास्त आहे.
गुंतवणुकीपेक्षा उपभोग्य वस्तूंवर भर
आकडेवारीनुसार, ग्राहक आता मालमत्ता किंवा वाहनांसारख्या दीर्घकालीन गुंतवणुकीऐवजी घरातील इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे आणि इतर उपभोग्य वस्तूंसाठी (Consumer Durables) कर्ज घेण्याला प्राधान्य देत आहेत. यात 51.5% ची लक्षणीय वाढ दिसून आली आहे. गृहकर्ज आणि वाहन कर्जांच्या तुलनेत हा आकडा खूपच मोठा आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी संधी की धोका?
गुंतवणूकदारांच्या दृष्टीने गोल्ड लोन हा सुरक्षित पर्याय मानला जातो, कारण तो प्रत्यक्ष तारण (Physical Collateral) असलेल्या कर्जावर आधारित असतो. सोन्याच्या दरात झालेली वाढ लेंडर्ससाठी एक सुरक्षा कवच (Safety Buffer) म्हणून काम करत आहे. मात्र, यात काही धोकेही दडलेले आहेत:
- तीव्र स्पर्धा: गोल्ड लोन मार्केटमध्ये कंपन्यांची गर्दी वाढत असल्याने व्याजाच्या दरांमध्ये कपात होण्याची शक्यता आहे, ज्याचा थेट परिणाम नेट प्रॉफिट मार्जिनवर होऊ शकतो.
- कंज्युमर क्रेडिटचा धोका: कंज्युमर ड्युरेबल लोन हे अनेकदा असुरक्षित (Unsecured) असतात. जर महागाई वाढली किंवा आर्थिक परिस्थिती बिघडली, तर कर्जदारांची परतफेड करण्याची क्षमता कमी होऊन NPAs वाढण्याचा धोका नाकारता येत नाही.
- औद्योगिक कर्जांकडे दुर्लक्ष: NBFCs आता कॉर्पोरेट किंवा औद्योगिक कर्जांपासून दूर जात आहेत. यामुळे लेंडर्सना मोठ्या प्रमाणात डिफॉल्टचा धोका कमी झाला असला, तरी किरकोळ खर्च (Consumer Spending) कमी झाल्यास त्यांच्या उत्पन्नावर मोठा परिणाम होऊ शकतो.
थोडक्यात सांगायचे तर, गुंतवणूकदारांनी आता लेंडर्सच्या मार्जिनवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. विशेषतः सोन्याच्या किमतीतील चढ-उतार आणि कंज्युमर ड्युरेबल सेगमेंटमधील NPAs वर नजर ठेवणे आगामी काळासाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.