जुलै २०२६ मध्ये NBFC क्रेडिट वाढीने वेग घेतला असून ती **१४.९%** वर पोहोचली आहे, जी गेल्या वर्षी **१०.६%** होती. गोल्ड लोन आणि कन्झ्युमर ड्युरेबल फायनान्सिंगमधील वाढीमुळे हा बदल दिसून येत आहे. गुंतवणूकदारांनी रिटेल-केंद्रित लेंडिंगमधील या वेगाने वाढणाऱ्या पोर्टफोलिओच्या जोखमीकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे.
नॉन-बँकिंग फायनान्शियल कंपन्यांच्या (NBFCs) कर्ज वाटपात मोठी वाढ दिसून आली आहे. गेल्या वर्षीच्या १०.६% च्या तुलनेत जुलै २०२६ मध्ये क्रेडिट वाढीचा दर १४.९% वर पोहोचला आहे. लेंडर्स आता औद्योगिक क्षेत्राकडून आपला मोर्चा सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या ग्राहक-केंद्रित क्षेत्राकडे वळवत आहेत.
गोल्ड आणि कन्झ्युमर लोनचा मोठा वाटा
या वाढीचे मुख्य कारण म्हणजे गोल्ड लोन आणि कन्झ्युमर ड्युरेबल लोनमधील वाढ. गोल्ड-बॅक्ड कर्जांमध्ये ६८.५% ची मोठी वाढ होऊन ती ₹३.५४ लाख कोटींवर पोहोचली आहेत. तसेच, कन्झ्युमर ड्युरेबल फायनान्सिंग ५१.५% ने वाढून ₹७४,६४४ कोटी झाले आहे. ग्राहक आता सोन्याचा वापर तारण म्हणून करून तातडीची रोकड मिळवण्यावर भर देत आहेत, ज्यामुळे NBFCs च्या बॅलन्स शीटवर ग्राहक खर्चाचे आणि सोन्याच्या किमतीचे थेट परिणाम दिसून येत आहेत.
रिटेल आणि इंडस्ट्रियल क्रेडिटमधील फरक
रिटेल क्षेत्रात २१.४% ची जोरदार वाढ झाली आहे, तर शेती क्षेत्रातील कर्जात १८% ची सुधारणा दिसून आली आहे. मात्र, औद्योगिक क्षेत्रातील कर्ज वाढीचा वेग मंदावून ७.४% वर आला आहे, ज्याचे मुख्य कारण इन्फ्रास्ट्रक्चर क्षेत्रातील संथ कामगिरी हे आहे. तसेच, सेवा क्षेत्रातील वाढ २४.५% वरून घसरून १५.२% वर आली आहे.
गुंतवणूकदारांनी कोणत्या धोक्यांकडे लक्ष द्यावे?
रिटेल कर्जातील वाढ उत्पन्नासाठी चांगली असली तरी, त्याचे काही धोकेही आहेत. सोन्याच्या किमतीत होणारे बदल NBFCs साठी चिंतेचा विषय ठरू शकतात, कारण यामुळे 'लोन-टू-व्हॅल्यू' गुणोत्तर प्रभावित होऊ शकते. तसेच, वेगाने वाढणाऱ्या रिटेल पोर्टफोलिओची खरी गुणवत्ता काळानुसारच स्पष्ट होईल. वाढत्या स्पर्धेमुळे इंटरेस्ट मार्जिनवरही दबाव येण्याची शक्यता असल्याने, कंपन्यांचे कलेक्शन आणि रिस्क मॅनेजमेंट स्ट्रॅटेजी तपासणे गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.