भारतातील बड्या म्युच्युअल फंड कंपन्यांचे वर्चस्व कमी होत असून गुंतवणूकदार आता चांगल्या परफॉर्मन्स देणाऱ्या छोट्या फंड हाऊसेसकडे वळले आहेत. एप्रिल ते जुलै २०२६ दरम्यान अव्वल १० कंपन्यांचा मार्केट शेअर ७२.८% वरून घसरून ६५.१% वर आला आहे.
गुंतवणुकीचा ट्रेंड बदलला
म्युच्युअल फंड क्षेत्रात एक मोठी उलथापालथ पाहायला मिळत आहे. एकेकाळी ज्या मोठ्या एसेट मॅनेजमेंट कंपन्यांकडे (AMCs) गुंतवणुकीचा ओघ असायचा, आता तिथे चित्र बदलले आहे. एप्रिल ते जुलै २०२६ च्या आकडेवारीनुसार, टॉप १० म्युच्युअल फंड हाऊसेसचा नेट इक्विटी इन्फ्लोमध्ये असलेला हिस्सा ७२.८% वरून घसरून ६५.१% वर आला आहे. विशेष म्हणजे, क्षेत्रातील टॉप ३ कंपन्यांचे वर्चस्वही ४२% वरून ३४% पर्यंत खाली आले आहे.
परफॉर्मन्स ठरवतोय दिशा
गुंतवणूकदार आता फक्त ब्रँड पाहून पैसे न लावता, जिथे जास्त रिटर्न (Alpha) मिळतोय अशा कंपन्यांना पसंती देत आहेत. गेल्या १ ते ३ वर्षांत उत्तम कामगिरी करणाऱ्या Bandhan, HSBC, Invesco आणि Edelweiss सारख्या फंड हाऊसेसमध्ये गुंतवणूक वाढली आहे.
लिस्टेड कंपन्यांवर परिणाम
या बदलाचा फटका शेअर बाजारात लिस्टेड असलेल्या बड्या AMC कंपन्यांना बसू शकतो. त्यांच्या कमाईचा मोठा हिस्सा हा मॅनेजमेंट फीमधून येतो. जरी म्युच्युअल फंड इंडस्ट्रीचा एकूण AUM वाढून ₹८७.१ लाख कोटी (ऑगस्ट २०२६ पर्यंत) झाला असला, तरी इक्विटीमधील वाढीचा वेग १८.५% च्या आसपास स्थिरावण्याची शक्यता आहे.
संधी कुठे आहे?
एकीकडे बड्या कंपन्यांना आव्हान मिळत असताना, Prudent Corporate Advisory Services आणि KFin Technologies सारख्या इन्फ्रास्ट्रक्चर कंपन्यांना याचा फायदा होऊ शकतो. कारण, गुंतवणूक कोणत्या फंड हाऊसमध्ये जाते यापेक्षा, ट्रान्झॅक्शन आणि डिस्ट्रिब्युशनवर मिळणारे कमिशन या कंपन्यांच्या नफ्याला आधार देते. आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष लिस्टेड कंपन्यांच्या तिमाही निकालांकडे लागले आहे, जिथे मार्जिनवर होणारा परिणाम स्पष्ट होईल.