Lotus Petal Foundation ने BSE सोशल स्टॉक एक्सचेंज (SSE) वर ₹1 कोटींचा झिरो कपून झिरो प्रिन्सिपल (ZCZP) बाँड जारी केला आहे. नियमांमधील बदलांनंतर CSR क्रेडिटसाठी पात्र ठरणारी ही पहिलीच लिस्टिंग आहे. GTPL Hathway या ऑफरमध्ये 15% पर्यंत गुंतवणूक करणार आहे, ज्यामुळे कंपन्या सामाजिक निधी उभारण्याच्या पद्धतीत बदल घडताना दिसत आहे.
Lotus Petal Foundation चा अभिनव उपक्रम
गुरुग्राम स्थित गैर-लाभकारी संस्था, Lotus Petal Foundation ने BSE सोशल स्टॉक एक्सचेंज (SSE) वर आपला झिरो कपून झिरो प्रिन्सिपल (ZCZP) बाँड जारी केला आहे. ₹1 कोटी उभारण्याचे उद्दिष्ट असलेला हा बाँड सामाजिक अर्थपुरवठ्यात एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. सरकारी नियमांमधील ताज्या बदलांनंतर, कंपन्या त्यांच्या कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी (CSR) अंतर्गत अशा गुंतवणुकींची नोंद करू शकतात, असे पात्र ठरणारे हे पहिले बाँड आहे.
ZCZP बाँड म्हणजे काय?
पारंपारिक आर्थिक साधनांप्रमाणे, जिथे गुंतवणूकदारांना व्याजाची अपेक्षा असते किंवा मुद्दल परत मिळते, ZCZP बाँड हे एक दानधर्माचे साधन आहे. जेव्हा एखादी कंपनी किंवा व्यक्ती या बाँडमध्ये गुंतवणूक करते, तेव्हा ती रक्कम एका विशिष्ट सामाजिक कारणासाठी देणगी म्हणून गणली जाते. गुंतवणूकदाराला कोणताही आर्थिक परतावा किंवा मुद्दल परत मिळत नाही. याऐवजी, बाँड जारी करणाऱ्या संस्थेने निधीचा वापर कशासाठी झाला, याचे पारदर्शक आणि ऑडिट केलेले अहवाल सादर करणे बंधनकारक आहे. यामुळे देणगीदारांना अधिक जबाबदारीने आणि खात्रीशीरपणे निधी वापरल्याची माहिती मिळते.
कॉर्पोरेट सहभाग आणि परिणाम
बाँड जारी झाल्याच्या पहिल्याच दिवशी, सुमारे 12% रकमेची गुंतवणूक झाली. GTPL Hathway Ltd. ने त्यांच्या CSR बजेटमधून एकूण ₹1 कोटींच्या 15% पर्यंत गुंतवणूक करण्याची पुष्टी केली आहे. गुंतवणूकदार आणि बाजार निरीक्षकांसाठी, हे दर्शवते की कंपन्या आता सामाजिक देणग्यांसाठी सोशल स्टॉक एक्सचेंजचा वापर एक प्रमाणित व्यासपीठ म्हणून करू शकतात.
या बाँडमधून मिळणारा निधी गुरुग्राममधील Lotus Petal Senior Secondary School मध्ये इयत्ता 3री आणि 5वी मधील 160 विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणासाठी वापरला जाईल. हे शिक्षण शुल्क, डिजिटल लर्निंग टूल्स, वाहतूक, जेवण आणि पुस्तके यांसारख्या एका वर्षाच्या शैक्षणिक खर्चासाठी असेल.
नियामक संदर्भ आणि भविष्यातील दिशा
ZCZP बाँडची वर्गणी CSR खर्चात मोजण्याची सुविधा, कंपन्यांना त्यांच्या वार्षिक CSR खर्चाच्या 10% पर्यंत या साधनांमध्ये गुंतवण्याची परवानगी देणाऱ्या ताज्या धोरणात्मक बदलांमुळे शक्य झाली आहे. हा नियामक पाठिंबा सामाजिक निधीला अधिकृत स्वरूप देईल आणि अधिक गैर-लाभकारी संस्थांना एक्सचेंजवर सूचीबद्ध करण्यास प्रोत्साहित करेल.
गुंतवणूकदार आणि संबंधितांनी 31 जुलैपर्यंतच्या सबस्क्रिप्शन स्थितीवर लक्ष ठेवावे, जेणेकरून ₹1 कोटींचे लक्ष्य पूर्ण होते की नाही हे कळेल. भविष्यात, या साधनाचे यश हे Lotus Petal Foundation च्या अहवालातील पारदर्शकतेवर अवलंबून असेल, जे इतर कंपन्यांसाठी CSR-लिंक्ड गुंतवणुकीचा निर्णय घेण्यासाठी महत्त्वाचे ठरेल.