लाईफ इन्शुरन्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (LIC) च्या शेअरमध्ये आज, २२ मे २०२६ रोजी, इंट्रा-डे ट्रेडिंगमध्ये जवळपास 5% ची लक्षणीय वाढ झाली. कंपनीने केलेल्या पहिल्यांदाच 1:1 बोनस शेअरची घोषणा आणि आर्थिक वर्ष २०२६ (FY26) साठी प्रति शेअर ₹10 अंतिम डिव्हिडंड देण्याच्या प्रस्तावामुळे ही तेजी आली. बीएसई (BSE) वर शेअरने ₹839 चा इंट्रा-डे उच्चांक गाठला.
या बोनस इश्यूमुळे कंपनीचे पेड-अप इक्विटी कॅपिटल दुप्पट होऊन ₹12,650 कोटी होईल. या बोनस शेअर्ससाठी रेकॉर्ड डेट २९ मे २०२६ असून, ते १ जून २०२६ पर्यंत वाटप केले जाण्याची शक्यता आहे. डिव्हिडंडसाठी रेकॉर्ड डेट २५ जून २०२६ आहे. शेअरधारकांना पुरस्कृत करणे आणि इक्विटी व्हॅल्यू वाढवणे हा यामागील उद्देश आहे. बाजाराच्या वेळेनंतर या घोषणा झाल्या असल्या तरी, २१ मे २०२६ रोजी शेअर 0.03% ने घसरून ₹800.20 वर बंद झाला होता.
आर्थिक कामगिरीमुळे भावनांना चालना
एलआयसीच्या आर्थिक निकालांमुळे बाजारात सकारात्मक प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत. आर्थिक वर्ष २०२६ च्या चौथ्या तिमाहीत (Q4FY26) कंपनीचा एकत्रित नेट प्रॉफिट मागील वर्षाच्या तुलनेत 23% ने वाढून ₹23,467 कोटी झाला, जो मागील वर्षी याच तिमाहीत ₹19,039 कोटी होता. नेट प्रीमियम इन्कममध्येही 12% ची वार्षिक वाढ होऊन तो ₹1.65 लाख कोटीवर पोहोचला. संपूर्ण आर्थिक वर्ष FY26 साठी, नेट प्रॉफिट 19% पेक्षा जास्त वाढून ₹57,419 कोटी झाला, तर मॅनेजमेंट अंतर्गत असलेली मालमत्ता (AUM) 5% पेक्षा जास्त वाढून ₹57.29 लाख कोटी झाली.
विश्लेषक रेटिंग आणि किंमत लक्ष्य
ब्रोकरेज फर्म्सनी याला मोठ्या प्रमाणात सकारात्मक प्रतिसाद दिला आहे. जेएम फायनान्शियल (JM Financial) ने 'बाय' रेटिंग कायम ठेवली असून, किंमत लक्ष्य ₹888 वरून वाढवून ₹960 केले आहे, जे सुमारे 20% च्या संभाव्य वाढीचे संकेत देते. उत्पादनांमधील सुधारणा, उच्च-मूल्याच्या पॉलिसींवर अधिक लक्ष केंद्रित करणे आणि नफा वाढवणार्या नॉन-पार्टिसिपेटिंग उत्पादनांमधील वाढ यामुळे ही सकारात्मकता दिसून येते. FY26 साठी व्हॅल्यू ऑफ न्यू बिझनेस (VNB) मार्जिन 360 बेसिस पॉइंट्सने वाढून 21.2% झाला, तर केवळ मार्च तिमाहीसाठी हा मार्जिन 24.9% होता.
इतर विश्लेषक देखील तेजीमध्ये आहेत. सिटी (Citi) ने 'बाय' रेटिंग आणि ₹1,475 चे किंमत लक्ष्य कायम ठेवले आहे, ज्याचे कारण मजबूत ऑपरेशनल परफॉर्मन्स आणि मार्जिन विस्तार आहे. मॅक्वेरी (Macquarie) कडे 'आउटपरफॉर्म' रेटिंग आणि ₹1,100 चे लक्ष्य आहे, जे स्थिर रिटर्न ऑन एम्बेडेड व्हॅल्यू (RoEV) आणि व्हॅल्युएशन सपोर्ट दर्शवते. बर्न्स्टीन (Bernstein) कडे 'मार्केट परफॉर्म' रेटिंग आणि ₹900 चे लक्ष्य आहे, जे निरोगी महसूल वाढ आणि उत्पादन मिश्रणातील बदलांमुळे मार्जिन सुधारणा दर्शवते. एलआयसी इंडियासाठी सरासरी विश्लेषक किंमत लक्ष्य अंदाजे 1,045.54 रुपये आहे, ज्यामध्ये उच्च अंदाज 1450 रुपये आहे.
व्हॅल्युएशन आणि स्पर्धेचे मुद्दे
सकारात्मक विश्लेषक भावना असूनही, संभाव्य आव्हाने आहेत. एलआयसीचे प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) गुणोत्तर सुमारे 10.55 आहे, जे व्हॅल्यू स्टॉकसाठी आकर्षक मानले जाते. तथापि, त्याचे व्हॅल्युएशन लार्ज-कॅप समकक्षांच्या (peers) तुलनेत पाहिले पाहिजे. एचडीएफसी लाइफ इन्शुरन्स कंपनी लिमिटेड (HDFC Life Insurance Company Ltd.), एसबीआय लाइफ इन्शुरन्स कंपनी लिमिटेड (SBI Life Insurance Company Ltd.), आणि आयसीआयसीआय प्रुडेन्शियल लाइफ इन्शुरन्स कंपनी लिमिटेड (ICICI Prudential Life Insurance Company Ltd.) यांसारख्या प्रतिस्पर्धकांकडे महत्त्वपूर्ण मार्केट शेअर आहे. तुलनेसाठी, एचडीएफसी बँक (HDFC Bank) अंदाजे 20-25x P/E वर ट्रेड करते, आणि स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI) 15-20x वर. एलआयसीचे तुलनेने कमी P/E खाजगी क्षेत्रातील विमा कंपन्यांच्या तुलनेत त्याच्या भविष्यातील वाढीबद्दल बाजाराची सावधगिरी दर्शवू शकते.
याव्यतिरिक्त, एलआयसीने आपले उत्पादन मिश्रण सुधारले असले तरी, खाजगी विमकर्त्यांनी ग्राहक गरजांशी जुळवून घेण्यात आणि विक्री व सेवांसाठी डिजिटल चॅनेल वापरण्यात अधिक चपळता दर्शविली आहे. पर्सिस्टन्सी रेशो (Persistence Ratio), जरी वर्षा-दर-वर्षा स्थिर असला तरी, काही खाजगी उत्पादनांमध्ये दिसणाऱ्या उच्च पर्सिस्टन्सी दरांच्या तुलनेत, त्यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल. एलआयसीचे प्रचंड ऑपरेशनल स्केल, जरी एक ताकद असली तरी, अधिक सुव्यवस्थित प्रतिस्पर्धकांच्या तुलनेत चपळता आणि खर्च व्यवस्थापनासाठी आव्हाने निर्माण करू शकते.
भविष्यातील वाढ आणि भागधारकांचे मूल्य
पुढील वाटचालीसंदर्भात, विश्लेषकांना एलआयसीसाठी स्थिर वाढ अपेक्षित आहे. जेएम फायनान्शियल (JM Financial) वैयक्तिक एन्युलाइज्ड प्रीमियम इक्विव्हॅलेंट (APE) वाढीचा 10-12% अंदाज वर्तवत आहे आणि 11-12% दरम्यान ऑपरेटिंग रिटर्न ऑन एम्बेडेड व्हॅल्यू (RoEV) अपेक्षित आहे. एम्बेडेड व्हॅल्यू FY26 ते FY28 पर्यंत अंदाजे 14% च्या चक्रवाढ वार्षिक दराने वाढण्याचा अंदाज आहे. भारतीय लेखा मानक (IndAS) नियमांची आगामी अंमलबजावणी देखील पारदर्शकता वाढवेल अशी अपेक्षा आहे. मजबूत आर्थिक निकाल, बोनस इश्यू आणि भरीव डिव्हिडंड पेआउट यांचे संयोजन एलआयसीला गुंतवणूकदारांच्या सातत्यपूर्ण स्वारस्यासाठी अनुकूल स्थितीत ठेवते, ज्याला अनेक 'बाय' किंवा 'आउटपरफॉर्म' रेटिंग्स आणि वरच्या दिशेने सुधारित किंमत लक्ष्यांचे समर्थन आहे.
