निकालांनंतर शेअरवर दबाव
Kotak Mahindra Bank चे शेअर्स आज, ४ मे २०२६ रोजी सुमारे 2.77% नी घसरून ₹383 वर पोहोचले. मार्च २०२६ रोजी संपलेल्या चौथ्या तिमाही आणि संपूर्ण आर्थिक वर्षासाठी (FY26) बँकेने आपले ऑडिट केलेले आर्थिक निकाल जाहीर केले. या निकालांनंतर शेअरमध्ये ही घसरण दिसून आली.
वार्षिक नफ्यात मोठी घट, पण तिमाहीत वाढ
बँकेच्या तिमाही निकालांनुसार, मार्च तिमाहीत (Q4 FY26) स्टँडअलोन नेट प्रॉफिटमध्ये मागील वर्षाच्या तुलनेत 13.4% ची वाढ झाली आणि तो ₹4,026.55 कोटी झाला. याला नेट इंटरेस्ट इन्कम (NII) मध्ये 8% ची वाढ कारणीभूत ठरली. मात्र, संपूर्ण आर्थिक वर्षाचा (FY26) विचार केल्यास, स्टँडअलोन नेट प्रॉफिटमध्ये 14.8% ची मोठी घट नोंदवली गेली, जो ₹14,007.70 कोटी इतका आहे. FY26 साठी एकूण उत्पन्न 4.4% नी वाढून ₹67,187.26 कोटी झाले असले तरी, वार्षिक नफ्यातील घट दीर्घकालीन नफाक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करत आहे.
मार्जिनवर दबाव आणि व्हॅल्युएशनचा मुद्दा
तिमाही निकालांमध्ये नेट प्रॉफिट वाढलेला दिसत असला तरी, नेट इंटरेस्ट मार्जिन्स (NIMs) कमी झाल्याचा फटका बसला आहे. Q4 FY26 मध्ये NIMs 4.67% वर आले, जे मागील वर्षी 4.97% होते. या मार्जिनच्या घसरणीमुळे आणि काही विश्लेषकांच्या अपेक्षांपेक्षा कमी राहिलेल्या Pre-Provision Operating Profit (PPOP) मुळे, वाढत्या निधी खर्चाच्या स्पर्धेत बँक कशी टिकून राहील याबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे. तसेच, Kotak Mahindra Bank चे शेअर सध्या इतर प्रमुख प्रायव्हेट बँकांच्या तुलनेत जास्त व्हॅल्युएशनवर ट्रेड करत आहेत. त्यांचा TTM (Trailing Twelve Month) P/E रेशो सुमारे 20x-24x आहे, जो HDFC Bank (सुमारे 16.2x), ICICI Bank (सुमारे 18.08x) आणि Axis Bank (सुमारे 16.33x) पेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त आहे. या उच्च व्हॅल्युएशनमुळे आणि पुढील काही वर्षांत उत्पन्नात घट होण्याच्या अंदाजामुळे, बाजारात बँकेच्या भविष्यातील कमाईच्या क्षमतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
विश्लेषकांचे मत मिश्र, पण बरेचसे सकारात्मक
या चिंतेनंतरही, अनेक विश्लेषक Kotak Mahindra Bank बद्दल सकारात्मक आहेत, परंतु त्यांचे टार्गेट प्राईस वेगवेगळे आहेत. Elara Securities, Nirmal Bang आणि MOFSL सारख्या ब्रोकरेज हाऊसेसनी 'Buy' रेटिंग कायम ठेवली आहे. ते उद्योगाच्या सरासरीपेक्षा जास्त कर्ज वाढीकडे आणि मालमत्तेवर चांगल्या परताव्याकडे लक्ष वेधत आहेत. त्यांची टार्गेट प्राईस ₹454 ते ₹475 पर्यंत आहे, जी सध्याच्या किमतीपेक्षा 23% पर्यंत वाढ दर्शवते. सरासरी विश्लेषक टार्गेट सुमारे ₹515.25 आहे. मात्र, Nuvama ने 'Hold' रेटिंग आणि ₹416 ची टार्गेट प्राईस दिली आहे, ज्याचे कारण NIMs मधील संभाव्य घट आणि असुरक्षित कर्जांमध्ये वाढीची गरज असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे. बँकेची मजबूत भांडवल पर्याप्तता (Capital Adequacy), जी नियामक गरजांपेक्षा खूप जास्त आहे, आणि सुधारलेली मालमत्ता गुणवत्ता (Gross NPA 1.20% वर, Net NPA 0.25% वर) स्थिरता दर्शवते. व्यवस्थापनाने FY26 साठी प्रति शेअर ₹0.65 डिव्हिडंड (Dividend) प्रस्तावित केला आहे, जो भविष्यातील नफ्यावरचा विश्वास दर्शवतो (भागधारकांच्या मंजुरीनंतर).
भविष्यातील आव्हाने आणि शेअरचे धोके
तिमाहीतील मजबूत नफा आणि मालमत्तेची चांगली स्थिती सकारात्मक असली तरी, वार्षिक नफ्यात घट आणि कमी होत चाललेले NIMs नफाक्षमतेतील काही अंतर्गत समस्या दर्शवतात. इतर बँकांच्या तुलनेत Kotak Mahindra Bank चे जास्त व्हॅल्युएशन, विशेषतः समान किंवा अधिक वाढीची क्षमता असलेल्या प्रतिस्पर्ध्यांच्या तुलनेत, शेअरची वाढ मर्यादित करू शकते. ऐतिहासिकदृष्ट्या, बँकेच्या शेअरने लोन लॉस प्रोव्हिजनमध्ये वाढ किंवा नफ्याचे लक्ष्य चुकवल्यावर नकारात्मक प्रतिक्रिया दिली आहे. अलीकडे, एका उपकंपनीने (Infina Finance) आपला मोठा हिस्सा विकला, ज्यामुळे समूहाची रचना सोपी झाली आणि भांडवल पुनर्गुंतवणुकीस मदत झाली, जरी Infina आता सहयोगी कंपनी राहिलेली नाही. Kotak Mahindra Bank ची सावध कर्ज देण्याची शैली ही एक ताकद असली तरी, ती HDFC Bank सारख्या स्पर्धकांच्या तुलनेत जास्त व्हॉल्यूम असलेल्या क्षेत्रात बाजारातील हिस्सा मिळवण्यास अडथळा आणू शकते. याव्यतिरिक्त, पुढील तीन वर्षांत वार्षिक महसुलात घट होण्याचा अंदाज आहे, जो अपेक्षित EPS वाढीनंतरही भविष्यातील कमाईवर परिणाम करू शकतो.
