कोटक महिंद्रा AMC चे ग्रुप प्रेसिडेंट (Group President) नीलेश शहा यांनी म्युच्युअल फंड उद्योगाला देशभरातील लहान शहरांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी एकात्मिक KYC (Know Your Customer) प्रक्रियेची जोरदार वकिली केली आहे. सध्याची किचकट कागदपत्रे छोट्या शहरांतील लोकांसाठी मोठा अडथळा ठरत आहेत.
KYC सोपे झाल्यास म्युच्युअल फंडांना नवी दिशा
कोटक महिंद्रा असेट मॅनेजमेंट कंपनीचे ग्रुप प्रेसिडेंट नीलेश शहा यांनी स्पष्ट केलं आहे की, देशभरातील लहान शहरांमध्ये म्युच्युअल फंड व्यवसायाचा विस्तार करण्यासाठी एकसमान KYC (Know Your Customer) प्रक्रिया आवश्यक आहे. शहा यांच्या मते, सध्याची KYC प्रक्रिया गुंतागुंतीची असून, टियर 2 आणि टियर 3 शहरांतील (B30 आणि B100 शहरं) गुंतवणूकदारांना ही प्रक्रिया पार पाडताना अनेक अडचणी येतात. एक साधी आणि प्रमाणित KYC प्रक्रिया या अडथळ्यांना कमी करून अनेक नवीन लोकांना आर्थिक प्रणालीत आणण्यास मदत करेल.
छोट्या शहरांतील गुंतवणुकीची क्षमता
सध्या आकडेवारीनुसार, टॉप 30 शहरांनंतर येणाऱ्या शहरांमधून एकूण मालमत्ता व्यवस्थापनाचा (Assets Under Management - AUM) सुमारे 19% महसूल येतो. तर, टॉप 100 शहरांनंतरच्या शहरांतील गुंतवणूकदार एकूण AUM मध्ये अंदाजे 10% आणि सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) मध्ये 17% ते 18% योगदान देतात. या आकडेवारीवरून हे स्पष्ट होतं की, छोट्या शहरांमध्ये गुंतवणुकीची मोठी क्षमता आहे, पण ती अजूनही मोठ्या शहरांपुरतीच मर्यादित आहे.
मास अडॉप्शनसाठी 'हे' घटक महत्त्वाचे
एकात्मिक KYC प्रक्रिया हा वाढीच्या धोरणाचा एक महत्त्वाचा भाग असला तरी, तो एकमेव उपाय नाही. HDFC AMC चे MD आणि CEO नवनीत मुनोत यांनी वारंवार सांगितलं आहे की, लोकांना म्युच्युअल फंडांमध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी शिक्षित करणं सर्वात महत्त्वाचं आहे. ग्रामीण आणि निम-शहरी भागातील लोकांसाठी, मार्केट-लिंक्ड उत्पादनांचे फायदे आणि धोके समजून घेणं गरजेचं आहे.
त्याचबरोबर, UTI AMC चे MD वेत्री सुब्रमण्यम यांनी नमूद केलं आहे की, प्रत्येक लहान शहरात प्रत्यक्ष शाखा उघडणं सगळ्यांसाठी शक्य नाही. त्यामुळे, कंपन्या आता डिजिटल उपाय आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) चा वापर करून स्थानिक भाषांमध्ये माहिती आणि सपोर्ट देण्यावर भर देत आहेत. LIC Mutual Fund चे MD आणि CEO रवी कुमार झा यांनी तर काही लवचिक किंवा ग्रुप SIP सारखे नवीन उत्पादन पर्याय सुचवले आहेत, जे ग्रामीण गुंतवणूकदारांच्या उत्पन्न चक्रांना (Income Patterns) अधिक चांगल्या प्रकारे मदत करू शकतील.
एकंदरीत, एकीकृत KYC आणि सुधारित डिजिटल प्रवेशामुळे गुंतवणूकदारांना सोपा अनुभव मिळू शकेल. मात्र, हे प्रत्यक्षात कधी येईल आणि एसेट मॅनेजर्स किती लवकर कमी खर्चात डिजिटल साधने वापरून या दुर्लक्षित बाजारपेठांपर्यंत पोहोचतात, हे पाहणं महत्त्वाचं ठरेल.