इंडसइंड बँकेवर संकटाचे ढग
इंडसइंड बँकेची विश्वासार्हता सध्या मोठ्या संकटात सापडली आहे. एका नवीन व्हिसलब्लोअर (whistleblower) तक्रारीमुळे बँकेच्या कारभारात गंभीर त्रुटी आणि गैरव्यवहार होत असल्याचा आरोप आहे. या बातमीनंतर बँकेचे शेअर्स सुमारे 3% ने घसरले आहेत. यामुळे या वर्षातील बँकेची सर्व कमाई शून्यावर आली आहे.
काय आहेत आरोप?
या तक्रारीनुसार, बँकेच्या एका माजी झोनल हेडवर ₹815 कोटींच्या ट्रेडिंग योजनेत सहभागी असल्याचा आरोप आहे. या योजनेत बँकेच्या गोपनीय माहितीचा वापर करून फायदा मिळवल्याचे म्हटले जात आहे. या आरोपांमध्ये ₹46 कोटींचा वैयक्तिक फायदा झाल्याचे म्हटले जात आहे. समीर अग्रवाल नावाच्या माजी अधिकाऱ्याचे नाव यात पुढे येत आहे. त्यांच्या कुटुंबाने आणि संबंधित कंपन्यांनी बँकेच्या कर्जदारांसोबतच व्यवहार केल्याचा आरोप आहे.
नियामक यंत्रणांचे लक्ष
या प्रकरणाची माहिती पंतप्रधान कार्यालयापर्यंत (PMO) पोहोचली असून, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI), गंभीर फसवणूक तपासणी कार्यालय (SFIO) आणि राष्ट्रीय वित्तीय अहवाल प्राधिकरणासारख्या (NFRA) प्रमुख नियामक संस्था या प्रकरणाचा तपास करत आहेत. याआधीही बँकेत ₹2,000 कोटींच्या डेरिव्हेटिव्ह अकाऊंटिंगमध्ये अनियमितता आढळून आली होती.
इतर बँका आणि जोखीम
HDFC Bank आणि ICICI Bank सारख्या बँकांच्या तुलनेत इंडसइंड बँकेला अधिक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. HDFC Bank आणि ICICI Bank यांनी चांगल्या मालमत्ता गुणवत्तेसह पारदर्शकता राखली आहे. मात्र, इंडसइंड बँकेची कामगिरी वाढत्या प्रोव्हिजन्समुळे (provisions) प्रभावित झाली आहे. बँकेचा P/E रेशो 80x च्या आसपास आहे, जो संभाव्य नियामक कारवाईमुळे धोक्यात येऊ शकतो.
बँकेसमोरील मोठे धोके
मायक्रोफायनान्स पोर्टफोलिओमध्ये कर्ज 'एव्हरग्रीनिंग' (evergreening) करण्याच्या आरोपांमुळे बँकेच्या कामकाजावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. तसेच, मागील पाच वर्षांतील विक्री वाढीचा कमी ट्रॅक रेकॉर्ड आणि ₹14 लाख कोटींहून अधिकची आकस्मिक देयता (contingent liabilities) यांसारख्या समस्यांमुळे गुंतवणूकदारांसाठी परिस्थिती चिंताजनक बनली आहे. जर अंतर्गत अहवाल दाबल्याचे सिद्ध झाले, तर बँकेवर कठोर कारवाई होऊ शकते.
