भारतातील गोल्ड लोन मार्केट आता ₹18.6 ट्रिलियनपर्यंत पोहोचले आहे. आदित्य बिर्ला आणि टाटा कॅपिटलसारख्या मोठ्या कंपन्यांनी या क्षेत्रात रस दाखवला आहे. यामुळे मुथूट आणि मणप्पुरम फायनान्ससारख्या जुन्या कंपन्यांसमोर मोठी स्पर्धा निर्माण झाली आहे.
गोल्ड लोन मार्केटमध्ये नवीन खेळाडू
भारतातील गोल्ड लोन मार्केटमध्ये एक मोठी उलथापालथ पाहायला मिळत आहे. आतापर्यंत या मार्केटवर मुथूट फायनान्स, मणप्पुरम फायनान्स आणि IIFL फायनान्स यांसारख्या कंपन्यांचे वर्चस्व होते. परंतु, आता आदित्य बिर्ला कॅपिटल, टाटा कॅपिटल आणि गोदावरी कॅपिटलसारखे मोठे ग्रुप्स या क्षेत्रात उतरले आहेत.
मार्केटचा आकार आणि वाढ
एका रिपोर्टनुसार, 2026 पर्यंत भारतातील गोल्ड लोन मार्केट तब्बल ₹18.6 ट्रिलियन पर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे. सध्या हे मार्केट रिटेल क्रेडिटच्या सुमारे 11% इतके मोठे आहे. सोन्याच्या वाढत्या किमती हे या वाढीचे मुख्य कारण आहे. जानेवारी 2026 मध्ये सोन्याची किंमत प्रति 10 ग्रॅम ₹1.78 लाखांपर्यंत पोहोचली होती.
स्पर्धेचा परिणाम
नवीन कंपन्यांच्या प्रवेशामुळे मार्केटमध्ये स्पर्धा वाढली आहे. या नवीन कंपन्यांकडे मोठे भांडवल असल्याने, त्या जास्त Loan-to-Value (LTV) रेशो देऊ शकतात. याचा अर्थ, त्या समान सोन्यावर जास्त कर्ज देऊ शकतात. यामुळे जुन्या कंपन्यांना एकतर ही ऑफर जुळवावी लागेल किंवा ग्राहक गमावण्याचा धोका पत्करावा लागेल.
स्पर्धा वाढल्याने कर्जदारांना फायदा होण्याची शक्यता आहे, कारण कंपन्या व्याजदर कमी करू शकतात किंवा LTV वाढवू शकतात. मात्र, यामुळे कंपन्यांच्या प्रॉफिट मार्जिनवर (Profit Margin) दबाव येऊ शकतो.
सोन्याच्या किमतींचा प्रभाव
गोल्ड लोन मार्केट सोन्याच्या किमतींवर अवलंबून असते. सोन्याचे दर वाढल्यास कर्जाचे मूल्य वाढते, परंतु जर सोन्याचे दर अचानक कमी झाले, तर कर्जाची सुरक्षा कमी होऊ शकते.
बँकांचा वाढता सहभाग
पब्लिक सेक्टर बँकादेखील गोल्ड लोन मार्केटमध्ये अधिक सक्रिय होत आहेत. त्यांच्याकडे कमी व्याजदरात पैसे उपलब्ध असल्याने, त्या नॉन-बँकिंग कंपन्यांसाठी आव्हान निर्माण करत आहेत.
गुंतवणूकदारांचे लक्ष
पुढील काही तिमाहीत, जुन्या कंपन्या आपल्या मार्केट शेअर टिकवून ठेवण्यात किती यशस्वी होतात आणि प्रॉफिट मार्जिनवर काय परिणाम होतो, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.
