Global Fintech Fest 2026 मध्ये भारताने आता 'Agentic AI' कडे आपला मोर्चा वळवला आहे. बँकिंग क्षेत्रातील स्वायत्त निर्णयक्षमता वाढवणे हा याचा मुख्य हेतू असला, तरी नियमावली आणि नफ्याचे गणित मांडणे हे आता फिनटेक कंपन्यांसमोर मोठे आव्हान आहे.
भारतीय फिनटेक क्षेत्राचा प्रवास आता एका नव्या वळणावर पोहोचला आहे. मुंबईत पार पडलेल्या Global Fintech Fest 2026 मध्ये दिग्गज उद्योगपती आणि धोरणकर्त्यांनी आता केवळ डिजिटल पेमेंट्सच्या पलीकडे जाऊन 'Agentic AI' च्या अंमलबजावणीवर भर दिला आहे. या तंत्रज्ञानामुळे बँकिंग प्रणाली केवळ व्यवहार करण्यापुरती मर्यादित न राहता, कर्ज मंजुरी आणि फसवणूक रोखण्यासारखे निर्णय स्वायत्तपणे घेऊ शकणार आहे.
पेमेंटच्या पलीकडे तंत्रज्ञानाची झेप
गेल्या अनेक वर्षांपासून भारतातील फिनटेक क्षेत्रावर डिजिटल पेमेंटचे वर्चस्व राहिले आहे. आता हीच यंत्रणा अधिक प्रगत करून, मानवी हस्तक्षेपाशिवाय गुंतागुंतीची कामे पूर्ण करण्यासाठी Agentic AI चा वापर केला जाणार आहे. यामुळे तातडीने कर्ज मंजुरी आणि सायबर सुरक्षेवर कडक नजर ठेवणे शक्य होणार आहे.
नियम आणि सुरक्षेची आव्हाने
स्वायत्त आर्थिक प्रणालीकडे वळताना रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) समोर अनेक आव्हाने आहेत. जर AI ने चुकीचा निर्णय घेतला, तर त्याची जबाबदारी कोणाची? हा सर्वात मोठा प्रश्न आहे. याशिवाय, अल्गोरिदमिक बायस (Algorithmic Bias) आणि डेटा सुरक्षेबाबतच्या नवीन धोक्यांचा सामना करण्यासाठी नियामक यंत्रणा सज्ज होत आहेत.
नफ्याचे मोठे कोडे
2020 पासून UPI वर एमडीआर (MDR) शुल्क नसल्यामुळे अनेक कंपन्यांच्या महसुलावर परिणाम झाला आहे. अशातच, महागाचे AI इन्फ्रास्ट्रक्चर उभारताना कंपन्यांना शाश्वत महसूल मॉडेल शोधणे गरजेचे आहे. गुंतवणूकदार आता या क्षेत्रातील पुढच्या धोरणात्मक निर्णयांकडे आणि नवीन नियमावलीकडे डोळे लावून बसले आहेत.