भारतातील वेल्थ मॅनेजमेंट क्षेत्राचे स्वरूप वेगाने बदलत आहे. आता मोठ्या वित्तीय कंपन्या केवळ ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्म न राहता पूर्ण सेवा देणाऱ्या सल्लागार (Advisory) कंपन्यांच्या दिशेने पावले टाकत आहेत. सेबीचे (SEBI) नवीन नियम आणि स्थिर उत्पन्नाची गरज यामुळे हा मोठा बदल घडत आहे.
भारतीय वेल्थ मॅनेजमेंट क्षेत्र सध्या एका मोठ्या स्थित्यंतरातून जात आहे. आतापर्यंत केवळ ट्रान्झॅक्शनवर आधारित प्लॅटफॉर्म्स आता 'फुल-सर्व्हिस' मॉडेल स्वीकारत आहेत. हे केवळ एक धोरण नसून काळाची गरज बनले आहे. भारताची संपत्ती FY24 मधील $१.१ ट्रिलियन वरून FY29 पर्यंत $२.३ ट्रिलियन पर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे.
फुल-स्टॅक प्लॅटफॉर्म्सकडे वाटचाल
नोव्हेंबर २०२४ मधील SEBI च्या नवीन नियमांमुळे डेरिव्हेटिव्ह ट्रेडिंगच्या नफ्यावर मर्यादा आल्या आहेत. यामुळे Angel One आणि Groww सारख्या कंपन्या आता कर्ज सुविधा (Lending), ॲसेट मॅनेजमेंट आणि वेल्थ ॲडव्हायजरीवर भर देत आहेत. रोजच्या मार्केटच्या चढ-उतारांवर अवलंबून न राहता स्थिर आणि रिकरिंग उत्पन्न मिळवणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
श्रीमंत गुंतवणूकदारांवर नजर
ज्या गुंतवणूकदारांचे पोर्टफोलिओ ₹१ कोटी ते ₹२५ कोटी दरम्यान आहेत, त्यांना आकर्षित करण्यासाठी मोठी चढाओढ लागली आहे. या गुंतवणूकदारांना केवळ ट्रेडिंग ॲप नको तर टॅक्स प्लॅनिंग आणि कस्टमाइज्ड सल्ल्याची गरज असते. कंपन्या आता महागड्या पारंपरिक बँकिंगला मागे टाकून डिजिटल-फर्स्ट सल्लागार सेवा देण्यावर भर देत आहेत.
तंत्रज्ञानाचा वापर
माणसाकडून सल्ला मिळवणे महाग पडते, त्यामुळे कंपन्या आता आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) चा वापर करत आहेत. यामुळे पोर्टफोलिओ मॉनिटरिंग आणि रिसर्च रिपोर्टिंगची कामे स्वयंचलित (Automated) झाली आहेत, ज्यामुळे कमी मनुष्यबळात जास्त ग्राहकांना सेवा देणे शक्य होत आहे.
जोखीम आणि आव्हान
वाढती स्पर्धा आणि कडक नियामक (Regulatory) नियमांचा सामना कंपन्यांना करावा लागणार आहे. याव्यतिरिक्त, ट्रेडिंग करणाऱ्या ग्राहकांना दीर्घकालीन वेल्थ मॅनेजमेंट क्लायंटमध्ये रूपांतरित करणे हे या कंपन्यांसमोरील सर्वात मोठे आव्हान असणार आहे.