भारतीय म्युच्युअल फंड उद्योगासाठी FY26 हे वर्ष फायदेशीर ठरले असून, नेट प्रॉफिट **१३.८%** नी वाढून **₹१७,२८५ कोटींवर** पोहोचला आहे. HDFC AMC, ICICI Prudential AMC आणि SBI Funds Management या तीन कंपन्यांचे एकूण नफ्यावर **५३.४%** वर्चस्व दिसून येत आहे.
नफ्याची घोडदौड आणि वाढता आधार
FY26 या आर्थिक वर्षात म्युच्युअल फंड उद्योगाने जबरदस्त कामगिरी केली आहे. उद्योगाचा एकूण मालमत्ता आधार (Asset Base) १९.४% नी वाढून जवळपास ₹७८ लाख कोटींवर पोहोचला आहे. या वाढीमागे मुख्य कारण म्हणजे गुंतवणूकदारांचा इक्विटी स्कीम्सकडे असलेला वाढता कल. सध्या इक्विटी स्कीम्स उद्योगाच्या एकूण मालमत्तेच्या ५८% हून अधिक आहेत, ज्यामुळे कंपन्यांना मॅनेजमेंट फीमधून अधिक उत्पन्न मिळत आहे.
टॉप ३ कंपन्यांची मक्तेदारी
HDFC Asset Management Company, ICICI Prudential Asset Management Company आणि SBI Funds Management या तीन कंपन्या उद्योगाच्या एकूण नफ्यापैकी ५३.४% हिस्सा एकट्या मिळवत आहेत. यामध्ये ICICI Prudential चा वाटा १९.२%, SBI Funds Management चा १७.७% आणि HDFC Asset Management चा १६.५% इतका आहे. मोठ्या कंपन्यांनी इक्विटीमधील संधी अचूकपणे हेरल्यामुळे त्यांना हे यश मिळाले आहे.
वाढती आव्हाने आणि जोखीम
एकीकडे नफा वाढत असला तरी, मॅनेजमेंट फीमध्ये घट होणे ही चिंतेची बाब आहे. FY21 मध्ये असलेली फी ४१ बेसिस पॉईंट्सवरून घसरून FY26 मध्ये ३८ बेसिस पॉईंट्सवर आली आहे. हे नुकसान भरून काढण्यासाठी कंपन्यांनी खर्च नियंत्रणावर भर देत ६२.१% चे ऑपरेटिंग मार्जिन गाठले आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाची बाब म्हणजे मार्केटमधील अस्थिरता वाढली आहे. मागील वर्षीच्या २४३ योजनांच्या तुलनेत यावर्षी ७३१ म्युच्युअल फंड योजनांनी नकारात्मक (Negative) रिटर्न्स दिले आहेत. त्यामुळे आगामी काळात वाढती मार्केट अस्थिरता आणि फी स्ट्रक्चरमधील बदल या कंपन्यांच्या नफ्यावर कसा परिणाम करतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.