भारतातील फिनटेक (Fintech) सेक्टरने २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत (H1 2026) तब्बल **$2 अब्ज (सुमारे ₹16,000 कोटी)** इतके इक्विटी फंडिंग (Equity Funding) उभारले आहे. हे मागील दोन वर्षांतील सर्वोत्तम कामगिरी आहे. मात्र, या वाढीमागे काही मोठ्या डील्सचा हात आहे, तर छोट्या कंपन्यांना गुंतवणूक मिळवणे अजूनही कठीण जात आहे.
फिनटेक सेक्टरची दमदार कामगिरी
भारतातील फिनटेक (Fintech) उद्योगाने २०२६ च्या पहिल्या सहा महिन्यांत $2 अब्ज (जवळपास ₹16,000 कोटी) इतके इक्विटी फंडिंग (Equity Funding) जमा केले आहे. Tracxn Technologies च्या रिपोर्टनुसार, ही मागील दोन वर्षांतील सर्वात मोठी वाढ आहे. मात्र, ही वाढ सर्वच कंपन्यांसाठी समान नाही.
मोठ्या डील्सचा मोठा वाटा
२०२६ च्या उत्तरार्धाच्या तुलनेत, २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत लेट-स्टेज फंडिंगमध्ये 331% ची जबरदस्त वाढ होऊन ते $1.6 अब्ज पर्यंत पोहोचले. यामागे तीन मोठ्या 'मेगा-डील्स' (Mega-Deals) कारणीभूत आहेत, ज्या $100 दशलक्षपेक्षा (सुमारे ₹830 कोटी) जास्त होत्या. यात CRED ची $900 दशलक्ष (Series H), KreditBee ची $220 दशलक्ष (Series E) आणि Weaver ची $156 दशलक्ष (Series D) या डील्सचा समावेश आहे. या मोठ्या डील्समुळेच एकूण आकडेवारीत एवढी मोठी वाढ दिसली.
स्टार्टअप्ससाठी बिकट परिस्थिती
त्याउलट, नवीन आणि छोट्या फिनटेक कंपन्यांसाठी परिस्थिती अजूनही आव्हानात्मक आहे. सीड-स्टेज फंडिंगमध्ये 19% तर अर्ली-स्टेज फंडिंगमध्ये 41% ची घट दिसून आली. मागील वर्षाच्या तुलनेत तर यात 40% पेक्षा जास्त घट झाली आहे. यावरून स्पष्ट होते की, स्थापित कंपन्यांना भांडवल मिळवणे सोपे जात आहे, परंतु नवीन कंपन्यांवर गुंतवणूकदार सावध भूमिका घेत आहेत.
गुंतवणूकदारांचा दृष्टिकोन आणि बाहेर पडण्याचे मार्ग
गुंतवणूकदारांच्या वर्तणुकीतही फरक दिसून येतो. Inflection Point Ventures आणि We Founder Circle सारख्या संस्था सीड लेव्हलवर सक्रिय राहिल्या, पण लेट-स्टेजमध्ये Evolvence India सारखे काही मोजकेच गुंतवणूकदार सक्रिय होते.
कंपनी बाहेर पडण्याच्या (Exit Environment) मार्गांमध्येही बदल दिसतोय. कंपन्यांचे अधिग्रहण (Acquisitions) कमी झाले आहेत. २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत फक्त 7 कंपन्यांचे अधिग्रहण झाले, जे मागील वर्षीच्या याच कालावधीतील 16 च्या तुलनेत खूप कमी आहे. तसेच, अधिग्रहणांची सरासरी रक्कमही कमी झाली आहे. मात्र, IPO (Initial Public Offerings) हा एक चांगला पर्याय म्हणून समोर येत आहे. Turtlemint आणि Kissht सारख्या कंपन्यांनी IPO द्वारे बाजारात प्रवेश केला आहे, ज्यामुळे जुन्या फिनटेक कंपन्यांसाठी एक नवीन आशा निर्माण झाली आहे.
बंगळुरुकडे सर्वाधिक लक्ष
फिनटेक फंडिंगमध्ये बंगळुरुरचा दबदबा कायम आहे. २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत 70% फंडिंग बंगळुरूत झाले, जे मागील सहा महिन्यांतील 31% पेक्षा खूप जास्त आहे. मुंबई 17% आणि गुरुग्राम 9% सह अनुक्रमे दुसऱ्या आणि तिसऱ्या क्रमांकावर राहिले. २०२६ च्या उत्तरार्धात, गुंतवणूकदार लेट-स्टेजमधील ही तेजी लवकरच लहान स्टार्टअप्सपर्यंत पोहोचेल की नाही, यावर लक्ष ठेवून असतील.