सणासुदीच्या मागणीमुळे भारतीय बँकांनी सप्टेंबर २०२६ मध्ये तब्बल १२.६ लाख नवीन क्रेडिट कार्ड्स जारी केली असून, देशातील एकूण क्रेडिट कार्ड बेस आता १२.५३ कोटींवर पोहोचला आहे. मात्र, या आक्रमक विस्तारामुळे बँकांच्या नफ्यावर आणि मालमत्तेच्या गुणवत्तेवर (Asset Quality) काय परिणाम होईल, याकडे आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.
सप्टेंबर २०२६ मध्ये भारतीय क्रेडिट कार्ड मार्केटमध्ये मोठी तेजी पाहायला मिळाली. बँकांनी एका महिन्यात १२.६ लाख नेट नवीन कार्ड्स जारी केल्यामुळे देशातील एकूण क्रेडिट कार्ड्सची संख्या आता १२.५३ कोटींवर गेली आहे. मागील वर्षाच्या तुलनेत यात १०.४% वाढ नोंदवण्यात आली आहे, जी बँकांचा ग्राहकांच्या खर्चावर ताबा मिळवण्याचा आक्रमक प्रयत्न दर्शवते.
प्रमुख बँकांचे वर्चस्व
या स्पर्धेत खाजगी आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांनी कंबर कसली आहे. यामध्ये HDFC Bank आघाडीवर असून त्यांनी २.८० लाखांहून अधिक नवीन कार्ड्स जारी केली आहेत. त्यानंतर Axis Bank ने २.६० लाख आणि SBI Cards ने २.०८ लाखांहून अधिक कार्ड्स बाजारात आणली आहेत. याशिवाय Bank of Baroda आणि Slice Small Finance Bank यांनीही लक्षणीय कामगिरी केली आहे.
सणासुदीचा फायदा आणि आव्हाने
सण-उत्सवाच्या काळात इलेक्ट्रॉनिक्स, फॅशन आणि प्रवासावर होणारा खर्च लक्षात घेता बँकांनी कार्ड इश्यूअन्सवर भर दिला आहे. यामुळे बँकांना फी इन्कम आणि रिव्हॉल्व्हिंग क्रेडिटद्वारे मिळणाऱ्या व्याजात वाढ अपेक्षित आहे. मात्र, ही कर्जे 'अनसिक्युअर्ड' (Unsecured) स्वरूपाची असल्याने त्यात जोखीमही जास्त असते.
RBI ची भूमिका आणि गुंतवणूकदारांसाठी इशारा
Reserve Bank of India (RBI) अनसिक्युअर्ड कर्जांच्या वाढीवर बारीक लक्ष ठेवून आहे. रिस्क-वेटिंग नियमांमुळे बँकांना आता स्वतःच्या भांडवलाची सुरक्षा अधिक कडक करावी लागत आहे. गुंतवणूकदारांनी आगामी तिमाही निकालांमध्ये 'स्लिपेजेस' (Slippages) आणि 'कॉस्ट-टू-इनकम रेशो' (Cost-to-Income Ratio) याकडे विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे. बँका या वाढत्या क्रेडिट कार्ड पोर्टफोलिओची गुणवत्ता कशी राखतात, हे त्यांच्या दीर्घकालीन नफ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.