RP-Sanjiv Goenka Group चे शश्वत गोएंका यांनी भारतीय बँकांना शॉर्ट-टर्म कर्जाऐवजी लाँग-टर्म 'पेशंट कॅपिटल' देण्याचे आवाहन केले आहे. भारतीय कंपन्यांना Fortune Global 500 च्या यादीत स्थान मिळवून देण्यासाठी हे पाऊल महत्त्वपूर्ण ठरेल.
भारतीय अर्थव्यवस्था सध्या विकासाच्या एका महत्त्वाच्या टप्प्यावर आहे, मात्र मोठ्या औद्योगिक महत्त्वाकांक्षा गाठण्यासाठी बँकिंग क्षेत्राला आपल्या धोरणांमध्ये बदल करणे गरजेचे आहे. RP-Sanjiv Goenka Group चे व्हाईस चेअरमन शश्वत गोएंका यांच्या मते, जर भारताला आपल्या ५० कंपन्यांना Fortune Global 500 च्या यादीत आणायचे असेल, तर बँकांना ५ वर्षांच्या पारंपारिक कर्जाच्या रचनेतून बाहेर पडून २० वर्षांच्या 'पेशंट कॅपिटल' (Long-term Patient Capital) कडे वळावे लागेल.
बँकिंग मॉडेलमधील आव्हान
सध्या भारतीय कॉर्पोरेट फंडिंगमध्ये बँकांचा वाटा ६२ पैसे (प्रत्येक रुपयामागे) इतका मोठा आहे. मात्र, रिन्युएबल एनर्जी, प्रगत मॅन्युफॅक्चरिंग आणि पायाभूत सुविधा (Infrastructure) यांसारख्या क्षेत्रांना दीर्घकालीन गुंतवणुकीची गरज असते. जर बँका शॉर्ट-टर्म डिपॉझिट्सच्या माध्यमातून लाँग-टर्म प्रोजेक्ट्सला निधी देत राहिल्या, तर 'ॲसेट-लायबिलिटी मिसमॅच'ची (Asset-Liability Mismatch) मोठी जोखीम निर्माण होऊ शकते, ज्याकडे गुंतवणूकदारांचे विशेष लक्ष असणे आवश्यक आहे.
बँकिंग क्षेत्राची सद्यस्थिती
सध्या भारतीय बँकिंग क्षेत्राची स्थिती मजबूत आहे. बँकेचे ग्रॉस नॉन-परफॉर्मिंग ॲसेट्स (Bad Loans) १.८% च्या नीचांकी पातळीवर आहेत, जो अनेक दशकांतील निचांक आहे. ही आर्थिक स्थिरता बँकांना अधिक धाडसी आणि दीर्घकालीन निर्णयांकडे वळण्यास मदत करू शकते.
गव्हर्नन्स आणि गुंतवणूकदारांसाठी दिशा
गोएंका यांनी स्पष्ट केले की, दीर्घकालीन कर्जांकडे वळताना 'गव्हर्नन्स' (Governance) ही सर्वोच्च प्राथमिकता असायला हवी. बँकिंग प्रणालीमध्ये विश्वास हाच सर्वात मोठा आधार असतो. भविष्यात बँका त्यांचे फंडिंग स्त्रोत कसे विविधतापूर्ण (Diversify) करतात आणि कॉर्पोरेट बाँड मार्केटची भूमिका यात कशी महत्त्वाची ठरते, हे पाहणे गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे ठरेल. बँकांचे मॅनेजमेंट क्रेडिट ग्रोथ आणि ॲसेट क्वालिटीवर काय भाष्य करतात, यावर आता बाजाराचे लक्ष असेल.