३ ऑगस्टपासून लागू झालेल्या नवीन 'क्लोजिंग ऑक्शन सिस्टीम'मुळे बँकिंग शेअर्समध्ये NSE आणि BSE वर मोठ्या किमतीची तफावत (Price Gap) पाहायला मिळत आहे. IndusInd Bank मध्ये दिसून आलेली ३३ रुपयांची दरी आर्बिट्रेज ट्रेडिंगसाठी धोक्याची ठरत असून SEBI ने या प्रकरणाची चौकशी सुरू केली आहे.
भारतीय शेअर बाजारात क्लोजिंग प्राईस ठरवण्याच्या पद्धतीत झालेल्या बदलांमुळे बँकिंग शेअर्समध्ये मोठी अस्थिरता निर्माण झाली आहे. ३ ऑगस्ट २०२६ पासून लागू झालेल्या या नवीन 'क्लोजिंग ऑक्शन सेशन' (CAS) मुळे नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) आणि बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) वर एकाच शेअरच्या किमतीत मोठी तफावत दिसून येत आहे. २७ ऑगस्ट रोजी इंडसइंड बँक, एयू स्मॉल फायनान्स बँक, आयडीएफसी फर्स्ट बँक आणि फेडरल बँक यांसारख्या शेअर्समध्ये गेल्या दोन दशकांतील उच्चांकी तफावत नोंदवली गेली.
उदाहरण म्हणून, इंडसइंड बँक NSE वर ₹१,००२.९ वर बंद झाली, तर BSE वर ती ₹९७० वर घसरली. केवळ एका शेअरमध्ये ₹३३ रुपयांची ही तफावत दर्शवते की, २० मिनिटांच्या नवीन ऑक्शन विंडोमध्ये दोन्ही एक्सचेंजमधील किमतींचा ताळमेळ बसवण्यास सिस्टीम अपयशी ठरत आहे.
आर्बिट्रेज ट्रेडिंगवर परिणाम
बाजारतील तरलता (Liquidity) कमी असल्यामुळे, एका एक्सचेंजवरून खरेदी करून दुसऱ्यावर विक्री करण्याच्या 'आर्बिट्रेज' रणनीतीसाठी हे अत्यंत धोकादायक ठरत आहे. दिवसाच्या अखेरच्या मिनिटांत किमती विरोधात गेल्यामुळे गुंतवणूकदारांचे मोठे नुकसान होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
इंडेक्सवर ताण
या अस्थिरतेचा फटका 'BSE Bankex' ला बसला असून, २७ ऑगस्ट रोजी तो एका टप्प्यावर ३.३% ने गडगडला होता, जो शेवटी १.७% घसरणीसह बंद झाला. डेरिव्हेटिव्ह एक्स्पायरीच्या काळात ही परिस्थिती अधिकच चिंताजनक ठरत आहे.
SEBI कडक भूमिकेत
नियामक संस्था SEBI ने या प्रकरणाची दखल घेतली आहे. १३ ऑगस्टच्या क्लोजिंग ऑक्शनमध्ये किमतीत फेरफार केल्याच्या आरोपावरून SEBI ने १९ ऑगस्ट रोजी जेपी मॉर्गनची उपकंपनी (Copthall Mauritius Investment Ltd.) आणि मानसी शेअर अँड स्टॉक ब्रोकिंग लिमिटेडवर कारवाई करत त्यांना बाजारातून प्रतिबंधित केले आहे. आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष यावर आहे की, नियामक ऑक्शन विंडोमध्ये काही बदल करणार का, ज्यामुळे बाजारातील स्थिरता पुन्हा येईल.