SEBI चा मोठा निर्णय: ND-PMS ग्राहक आता वैयक्तिक कर्जासाठी सिक्युरिटीज तारण ठेवू शकतात

ग्राहकांना आर्थिक लवचिकता

SEBI च्या नवीनClarification मुळे नॉन-डिस्क्रेशनरी पोर्टफोलिओ मॅनेजमेंट सर्व्हिसेस (ND-PMS) वापरणाऱ्या ग्राहकांना मोठी आर्थिक लवचिकता मिळणार आहे. या निर्णयामुळे ग्राहक आता त्यांच्या गुंतवणुकीतील शेअर्स (Securities) वैयक्तिक कर्जासाठी तारण म्हणून वापरू शकतील. यापूर्वी याबाबतीत स्पष्टतेचा अभाव होता, परंतु आता SEBI च्याClarification मुळे यात सुसूत्रता आली आहे.

मालकी हक्क ग्राहकांकडेच

ND-PMS व्यवस्थेमध्ये, गुंतवणुकीचे अंतिम निर्णय घेण्याचा अधिकार नेहमीच ग्राहकाकडे असतो. SEBI ने हे स्पष्ट केले आहे की सिक्युरिटीजचेBeneficial Ownership (मालकी हक्क) कधीही ग्राहकांकडून हस्तांतरित होत नाही. त्यामुळे, ग्राहक आता या सिक्युरिटीज वैयक्तिक कर्ज घेण्यासाठी तारण ठेवू शकतात. Geojit Financial Services सारख्या सेवा पुरवठादारांसाठी हा एक महत्त्वाचा मुद्दा होता, कारण आता मालमत्तेच्या वापराच्या मर्यादेत स्पष्टता आली आहे.

AUM गणनेतील सुसूत्रता

SEBI च्याClarification नुसार, तारण ठेवलेल्या सिक्युरिटीज (Pledged Securities) पोर्टफोलिओ मॅनेजर्सच्या Assets Under Management (AUM) गणनेत आणि नियमांचे पालन करणाऱ्या कागदपत्रांमध्ये समाविष्ट केल्या जाऊ शकतात. अट ही आहे की कर्ज देणाऱ्या संस्थेने तारण जप्त करण्याची कारवाई केली नसावी. याचा अर्थ, ग्राहक वैयक्तिक कर्ज घेत असले तरी पोर्टफोलिओ मॅनेजर्ससाठी AUM चे आकडे स्थिर राहतील. SEBI ने या व्यवहारांसाठी विशिष्ट डिस्क्लोजर (Disclosure) किंवा जोखीम सूचना देण्याबाबत कोणतीही थेट माहिती दिलेली नाही. पोर्टफोलिओ मॅनेजर्सनी PMS नियमावलींचे पालन करून SEBI आणि Custodians कडे अशा व्यवहारांची नोंदणी करावी, असे सांगण्यात आले आहे.

भविष्यातील परिणाम

SEBI च्या या निर्णयामुळे गुंतवणूकदारांना त्यांची मालमत्ता विक्लिड (Liquidate) न करता कर्ज घेण्यासाठी अधिक पर्याय उपलब्ध झाले आहेत. विशेषतः ND-PMS सेवा घेणाऱ्या वैयक्तिक गुंतवणूकदारांना याचा फायदा होईल. तसेच, आर्थिक संस्थांना गुंतवणुकीच्या पोर्टफोलिओवर आधारित अधिक कर्ज उत्पादने विकसित करण्यास प्रोत्साहन मिळू शकते. ग्राहक आणि पोर्टफोलिओ मॅनेजर यांच्यातील मालमत्ता तारण ठेवण्याबाबतचे संबंध आता अधिक स्पष्ट झाले आहेत. यामुळे ND-PMS सेवांची मागणी वाढण्याची शक्यता आहे, कारण ग्राहक व्यावसायिक व्यवस्थापन आणि वैयक्तिक आर्थिक स्वायत्तता या दोन्हीला प्राधान्य देतील.