भारताच्या खाजगी क्रेडिट मार्केटमध्ये २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत **$3.5 अब्ज** डॉलर्सची डील्स झाली, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत **61%** कमी आहे. हे कमी होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे २०२५ मध्ये एक मोठे व्यवहार झाले होते, ज्यामुळे बेस जास्त होता. मार्केट आता स्थिर होत असून, देशी गुंतवणूकदार **74%** डील्समध्ये निधी पुरवत आहेत, जे कॉर्पोरेट वाढीसाठी स्थानिक भांडवलाकडे एक मोठे स्ट्रक्चरल शिफ्ट दर्शवते.
खाजगी क्रेडिट मार्केटमध्ये मोठी घसरण
भारताच्या खाजगी क्रेडिट मार्केटमध्ये २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत एकूण $3.5 अब्ज डॉलर्सच्या डील्स झाल्या. या 102 व्यवहारांमध्ये मागील वर्षाच्या याच कालावधीच्या तुलनेत 61% ची घट दिसून आली. २०२५ च्या पहिल्या सहामाहीत $9 अब्ज डॉलर्सची डील्स झाली होती.
अर्थतज्ज्ञांच्या मते, ही आकडेवारी बाजारात मागणी कमी झाल्याचे नाही, तर बाजाराचे सामान्यीकरण (Normalization) दर्शवते. २०२५ मध्ये झालेला मोठा बेस हा प्रामुख्याने Shapoorji Group च्या एका मोठ्या रिफायनान्सिंग व्यवहारांमुळे वाढला होता.
बाजारात स्थिरता
२०२५ च्या उत्तरार्धाच्या तुलनेत, मार्केटने स्थिरता दर्शवली असून डील्सचा ओघ जवळपास सारखाच राहिला आहे. याचा अर्थ असा की, रेकॉर्ड-ब्रेकिंग मोठे व्यवहार कमी झाले असले तरी, मध्यम-बाजारातील (Mid-market) कर्ज व्यवहार भारतीय कंपन्यांसाठी वित्तपुरवठ्याचे एक महत्त्वाचे स्त्रोत म्हणून काम करत आहेत.
देशी भांडवलाचा वाढता प्रभाव
या फंडिग परिस्थितीत एक लक्षणीय बदल म्हणजे देशी गुंतवणूकदारांचा वाढता दबदबा. २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत, स्थानिक NBFCs, अल्टरनेटिव्ह इन्व्हेस्टमेंट फंड्स (AIFs) आणि फॅमिली ऑफिसेस यांसारख्या देशी भांडवल प्रदात्यांनी एकूण डील्सच्या 74% चे योगदान दिले. २०२५ च्या पहिल्या सहामाहीत हे प्रमाण 36% आणि दुसऱ्या सहामाहीत 26% होते.
हे बदल दर्शवतात की भारतीय कंपन्या अस्थिर जागतिक लिक्विडिटीवर कमी अवलंबून आहेत आणि त्यांना त्यांच्या कर्जाच्या आणि खेळत्या भांडवलाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी स्थानिक वित्तीय संस्थांवर अधिक विश्वास आहे.
क्षेत्रांनुसार कल आणि डील्सचे आकार
रिअल इस्टेट हे खाजगी क्रेडिटसाठी मुख्य क्षेत्र राहिले असून, एकूण डील्समध्ये सुमारे 35% चा वाटा आहे. Kalpataru Group आणि GMR Group सारख्या मोठ्या कंपन्यांनी या काळात खाजगी क्रेडिटमधून महत्त्वपूर्ण निधी मिळवला.
रिअल इस्टेट व्यतिरिक्त, फूड अँड बेव्हरेज (Food & Beverage) क्षेत्र एक वाढते क्षेत्र म्हणून उदयास आले आहे, ज्याचा डील्समधील वाटा २०२५ च्या उत्तरार्धातील 1% वरून आता 12% झाला आहे. HyFun Foods Group या क्षेत्रातील एक प्रमुख कंपनी आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
जरी देशी भांडवलाकडे झालेला हा बदल जागतिक मॅक्रोइकॉनॉमिक अस्थिरतेपासून संरक्षण देत असला तरी, गुंतवणूकदारांनी एकाग्रता जोखमीकडे (Concentration Risks) लक्ष देणे आवश्यक आहे. खाजगी क्रेडिट मार्केटची रिअल इस्टेट क्षेत्रावरील जास्त अवलंबित्व म्हणजे मालमत्तेच्या मागणीत किंवा किमतीत घट झाल्यास या कर्ज पोर्टफोलिओच्या आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो.
तसेच, देशी कर्जदारांमध्ये चांगल्या दर्जाच्या कर्जदारांसाठी स्पर्धा वाढत असल्याने, बाजारातील सहभागी हे पाहतील की यामुळे कर्ज मानके अधिक शिस्तबद्ध होतात की परताव्याच्या शोधात आक्रमक जोखीम घेतली जाते. फूड अँड बेव्हरेज सारख्या क्षेत्रांची ही गती टिकवून ठेवण्याची क्षमता आगामी तिमाहीत बाजाराच्या आरोग्याचे एक महत्त्वाचे सूचक असेल.