भारतातील प्रायव्हेट इक्विटी (PE) आणि व्हेंचर कॅपिटल (VC) गुंतवणुकीने तिसऱ्या तिमाहीत मोठी झेप घेतली आहे. एकूण गुंतवणुकीचा आकडा **$17.1 बिलियनवर** पोहोचला असून, यात मागील वर्षाच्या तुलनेत **46%** वाढ नोंदवण्यात आली आहे.
तिसऱ्या तिमाहीत भारतीय बाजारातील गुंतवणूक पॅटर्नमध्ये मोठा बदल दिसून आला आहे. गुंतवणूकदारांनी आता छोट्या इक्विटी डील्सऐवजी इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि रिअल इस्टेटसारख्या दीर्घकालीन मालमत्तांवर लक्ष केंद्रित करण्यास सुरुवात केली आहे. विशेष म्हणजे, पारंपारिक व्हेंचर कॅपिटल व्यवहारांत 2% घट होऊन ते $8.5 बिलियनवर आले आहेत, तर इन्फ्रा आणि रिअल इस्टेटमधील गुंतवणूक तब्बल 182% ने वाढून $8.6 बिलियनवर पोहोचली आहे.
मोठ्या डील्सचा प्रभाव
या तिमाहीत एकूण व्यवहारांची संख्या 9% ने कमी होऊन 348 वर आली आहे. मात्र, व्यवहारांचे मूल्य वाढण्याचे मुख्य कारण म्हणजे काही मोजके मोठे सौदे. केवळ 36 मोठ्या डील्सनी एकूण गुंतवणुकीच्या 76% वाटा उचलला आहे. याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे KKR ने Medicover India मध्ये केलेली $1.4 बिलियनची गुंतवणूक.
एक्झिटमध्ये आव्हान
गुंतवणुकीचा ओघ वाढला असला, तरी गुंतवणूकदारांसाठी बाहेर पडणे (Exits) कठीण झाले आहे. एकूण निर्गुंतवणूक (Divestment) 24% ने घटून $10.4 बिलियनवर आली आहे. महागाई आणि वाढलेले व्याजदर यामुळे भविष्यातील व्यवहारांबाबत गुंतवणूकदार सावध पवित्रा घेत आहेत.
अर्थव्यवस्थेची स्थिती
Reserve Bank of India च्या रेपो रेटमधील वाढ आणि कच्च्या तेलाच्या किमती यामुळे गुंतवणूकदारांची रणनीती आता 'नफाक्षम व्यवसायांकडे' वळली आहे. दरम्यान, NIIF Infrastructure Fund II ने $2 बिलियनचा निधी उभा करत मार्केटमध्ये आपला प्रभाव कायम ठेवला आहे.