भारताची UPI प्रणाली आता उझबेकिस्तानमध्येही उपलब्ध होणार आहे. नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाने (NPCI) उझबेकिस्तानसोबत करार केला असून, यामुळे भारतीय पर्यटकांना QR कोडद्वारे पेमेंट करणे सोपे होणार आहे.
डिजिटल पेमेंट क्षेत्रात भारताची मोठी झेप
नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाच्या (NPCI) आंतरराष्ट्रीय शाखेने म्हणजेच NIPL ने उझबेकिस्तानच्या नॅशनल इंटरबँक प्रोसेसिंग सेंटरसोबत (NIPC) धोरणात्मक भागीदारी केली आहे. या करारामुळे उझबेकिस्तान हा भारताच्या UPI प्रणालीचा अवलंब करणारा जगातील १० वा देश ठरला आहे.
पर्यटकांना होणार मोठा फायदा
या करारानंतर भारतीय पर्यटक, विद्यार्थी आणि व्यावसायिक उझबेकिस्तानमध्ये आपल्या UPI-इनेबल्ड ॲप्सचा वापर करून तिथल्या 'UZQR' कोडद्वारे पेमेंट करू शकतील. यासाठी उझबेकिस्तानची 'HUMO' नेटवर्क प्रणाली वापरली जाणार आहे. यामुळे रोख रकमेवरील अवलंबित्व कमी होईल आणि विदेशी चलन परिवर्तनाचे (Currency Conversion) शुल्कही वाचणार आहे.
व्यापाराचे मोठे लक्ष्य
दोन्ही देशांनी २०३० पर्यंत ५ अब्ज डॉलर्सचा द्विपक्षीय व्यापार गाठण्याचे महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट ठेवले आहे. या डिजिटल पायाभूत सुविधांमुळे व्यापार अधिक गतिमान होण्यास मदत होईल.
आव्हाने आणि पुढील वाटचाल
ही प्रणाली पूर्णपणे कार्यान्वित होण्यासाठी साधारण एक वर्षाचा कालावधी लागू शकतो. दोन्ही देशांना पेमेंट स्विचेसची तांत्रिक जुळवाजुळव, डेटा प्रायव्हसी नियम, मनी लाँड्रिंगविरोधी (AML) मानके आणि KYC निकषांचे पालन करावे लागणार आहे. गुंतवणूकदारांच्या नजरा आता या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीकडे आणि व्यापाऱ्यांच्या प्रतिसादाकडे लागल्या आहेत.