NSDL चा रेव्हेन्यू गगनाला, CDSL चा प्रॉफिट गडगडला: बाजारपेठेत मोठी उलथापालथ!

NSDL आणि CDSL चे वेगळे निकाल

भारतातील शेअर बाजाराच्या दोन महत्त्वाच्या कंपन्या, नॅशनल सिक्युरिटीज डिपॉझिटरी (NSDL) आणि सेंट्रल डिपॉझिटरी सर्व्हिसेस (CDSL) यांचे मार्च तिमाहीचे निकाल आले असून, दोन्ही कंपन्यांनी पूर्णपणे वेगळी वाटचाल दाखवली आहे.

NSDL चा रेव्हेन्यू मागील वर्षाच्या तुलनेत 26% वाढून ₹458.25 कोटी वर पोहोचला, जो एक मजबूत वाढीचा संकेत आहे. मात्र, याच तिमाहीत कंपनीचे ऑपरेटिंग एक्सपेन्सेस 30% ने वाढले, ज्यामुळे निव्वळ नफा (Net Profit) केवळ 8.17% ने वाढून ₹90.1 कोटी झाला. यामुळे कंपनीचे EBITDA मार्जिन 29.9% वरून घसरून 22.7% झाले.

दुसरीकडे, CDSL च्या बाबतीत चित्र थोडे वेगळे आहे. CDSL चा रेव्हेन्यू 17.1% ने वाढून ₹262.85 कोटी झाला, पण नफ्यात मात्र मोठी 20% ची घट होऊन तो ₹80.22 कोटी राहिला. तंत्रज्ञान आणि ऑपरेशन्समध्ये वाढलेल्या गुंतवणुकीमुळे कंपनीचे मार्जिन 48.7% वरून घसरून 44.4% पर्यंत आले, ज्यामुळे नफ्यावर परिणाम झाला.

बाजारातील स्थिती आणि विश्लेषकांचे मत

NSDL बाजारात ऍसेट्स अंडर कस्टडी (Assets Under Custody) च्या बाबतीत आघाडीवर आहे, जी मार्च 2025 पर्यंत ₹464 लाख कोटी होती. त्यांची सेवा केंद्रे 65,391 इतकी मोठी आहेत. NSDL च्या Q4 निकालांमधील रेव्हेन्यू वाढ सकारात्मक असली तरी, खर्च व्यवस्थापनातील आव्हानं स्पष्ट दिसतात.

CDSL रिटेल सेगमेंटमध्ये 18 कोटी पेक्षा जास्त डिमॅट खात्यांसह 80% मार्केट शेअरवर राज्य करते. या प्रचंड विस्तारानंतरही, नुकत्याच आलेल्या तिमाही निकालांमध्ये मार्जिनमध्ये झालेली घट आणि पूर्ण वर्षात (FY26) नफ्यात झालेली 14% ची घसरण चिंता वाढवणारी आहे.

Axis Capital च्या विश्लेषकांनी दोन्ही कंपन्यांना 'Add' रेटिंग दिली आहे, NSDL साठी ₹1,000 आणि CDSL साठी ₹1,425 ची टार्गेट प्राईस दिली आहे. त्यांच्या मते, भारतातील कॅपिटल मार्केटमध्ये या कंपन्यांना मजबूत स्ट्रक्चरल फायदे आहेत. पण, Motilal Oswal ने मात्र दोन्ही कंपन्यांवर 'Neutral' भूमिका घेतली आहे, कारण सध्याच्या शेअर किमतींमध्ये भविष्यातील वाढ आधीच समाविष्ट (priced in) असल्याचे त्यांचे मत आहे.

प्रमुख धोके आणि आव्हानं

भारतातील वाढती आर्थिक संलग्नता या दोन्ही कंपन्यांसाठी फायद्याची ठरत असली तरी, काही धोकेही आहेत. NSDL चा ऑपरेटिंग एक्सपेन्सेसमध्ये झालेली मोठी वाढ (Q4 FY26 मध्ये 30% आणि QoQ 40%) नफा वाढीच्या तुलनेत खर्च व्यवस्थापनातील अडचणी दर्शवते. यामुळे EBITDA मार्जिन 22.7% पर्यंत घसरले. NSDL चा शेअर IPO प्राईस ₹800 च्या खाली ट्रेड करत आहे, जो नफा वाढीच्या तुलनेत मूल्यांकनाबद्दल (valuation) बाजारपेठेतील चिंता दर्शवतो.

CDSL, आपल्या मोठ्या रिटेल मार्केट शेअर असूनही, मार्जिनच्या दबावाला सामोरे जात आहे. तंत्रज्ञान आणि कर्मचाऱ्यांवरील वाढत्या खर्चामुळे नफ्यावर परिणाम होत आहे. 55-60x च्या P/E रेशोसह CDSL चे प्रीमियम व्हॅल्युएशन, नफा वाढ मंदावल्यास संवेदनशील ठरू शकते. नवीन डिमॅट खात्यांची वाढ कमी झाल्यास ट्रान्झॅक्शन रेव्हेन्यूवरही परिणाम होऊ शकतो.

विश्लेषकांचे अंदाज आणि भविष्य

विश्लेषकांचा या सेक्टरकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन सावधपणे सकारात्मक आहे. NSDL साठी FY26 ते FY28 दरम्यान रेव्हेन्यू आणि नफ्यात अनुक्रमे 11% आणि 15% वाढीचा अंदाज आहे. Axis Capital ने ₹1,000 ची टार्गेट प्राईस ठेवली आहे. CDSL साठी, FY26 ते FY28 दरम्यान रेव्हेन्यूमध्ये 15% आणि नफ्यात 18% वार्षिक वाढ अपेक्षित आहे, ज्यासाठी Axis Capital ने ₹1,425 चे लक्ष्य दिले आहे. मात्र, NSDL चे खर्च नियंत्रण आणि CDSL चे मार्जिन स्थिर राखणे हे नजीकच्या काळातील महत्त्वाचे मुद्दे असतील. काही विश्लेषकांचे 'Neutral' रेटिंग सूचित करते की बाजारातील वाढीची क्षमता आधीच शेअर किमतींमध्ये दिसून येत आहे, त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे.