सीमापार पेमेंटचे नवे पर्व सुरू?
भारत सरकारचे वित्त मंत्रालय (Ministry of Finance) आणि रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) यांसारख्या महत्त्वाच्या वित्तीय संस्था, चीनच्या Ant Group च्या जागतिक वित्तीय तंत्रज्ञान शाखेसोबत, म्हणजेच Ant International सोबत, UPI (Unified Payments Interface) ला Alipay+ या लोकप्रिय पेमेंट नेटवर्कशी जोडण्याबाबत प्राथमिक स्तरावर चर्चा करत आहेत. या संभाव्य एकत्रीकरणामुळे परदेशात प्रवास करणाऱ्या भारतीय नागरिकांसाठी पेमेंट करणे अत्यंत सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.
पर्यटकांसाठी मोठी सोय
या धोरणात्मक भागीदारीतून, परदेशात प्रवास करणारे भारतीय नागरिक Alipay+ नेटवर्कशी जोडलेल्या हजारो आंतरराष्ट्रीय व्यापाऱ्यांकडे (merchants) त्यांच्या परिचयाच्या UPI सिस्टीमद्वारे सहजपणे व्यवहार करू शकतील. यामुळे त्यांना अनेक विदेशी चलन कार्ड्स किंवा वेगळी पेमेंट ॲप्स वापरण्याची गरज भासणार नाही. याउलट, Alipay+ शी संबंधित व्यापारी वर्ग भारतीय पर्यटकांच्या मोठ्या ग्राहक वर्गापर्यंत पोहोचू शकेल. Ant International, जे सिंगापूरमध्ये स्थित आहे, हे जागतिक स्तरावर डिजिटल पेमेंट आणि सेवा सुलभ करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते. Ant Group, ज्याचे पूर्वीचे IPO (Initial Public Offering) वेळी मूल्यांकन $315 अब्ज पेक्षा जास्त होते आणि अलीकडील खाजगी मूल्यांकनानुसार सुमारे $200 अब्ज पर्यंत होते, या विभागात सक्रिय आहे. Ant International चे संभाव्य IPO मूल्यांकन $8 अब्ज ते $24 अब्ज पर्यंत असू शकते.
UPI ची जागतिक भरारी
भारताची UPI प्रणाली सध्या जगभरात वेगाने विस्तारत आहे. आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीने (IMF) UPI ला जगातील सर्वात मोठे रिअल-टाइम पेमेंट सिस्टम म्हणून गौरवले आहे. NPCI International Payments Limited (NIPL) च्या माध्यमातून UPI ची सेवा आता सिंगापूर, UAE, फ्रान्स आणि जपानसारख्या देशांमध्ये उपलब्ध आहे. Ant International सोबतची ही संभाव्य युती UPI च्या जागतिक महत्त्वाकांक्षेला आणखी बळ देणारी ठरू शकते.
स्पर्धा आणि नियामक चौकटी
जागतिक पेमेंट क्षेत्रात PayPal, Stripe आणि Airwallex सारखे प्रतिस्पर्धी असताना, अशा प्रकारच्या सीमापार पेमेंट सहकार्यासाठी नियामक मंजुरी (regulatory approvals) आणि तांत्रिक इंटरऑपरेबिलिटी (technical interoperability) अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरेल. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) नियामक सँडबॉक्स (regulatory sandbox) सारख्या उपायांद्वारे नवीन फिनटेक उत्पादनांच्या चाचणीला प्रोत्साहन देत आहे, ज्यामुळे अशा नाविन्यपूर्ण सेवांना मार्ग मोकळा होऊ शकतो.