IIFL Finance: सोन्याच्या कर्जाचा जलवा! चौथ्या तिमाहीत प्रॉफिटमध्ये झाली जबरदस्त वाढ, तरीही धोका कायम

गोल्ड लोन व्यवसायामुळे चौथ्या तिमाहीत दमदार निकाल

IIFL Finance ने २९ एप्रिल २०२६ रोजी संपलेल्या चौथ्या तिमाहीचे आकडे जाहीर केले आहेत. कंपनीचा नेट प्रॉफिट ₹586.8 कोटी झाला आहे, जो मागील वर्षी याच तिमाहीत ₹207.7 कोटी होता. कंपनीचा महसूलही मागील वर्षीच्या तुलनेत 42.5% नी वाढून ₹3,693 कोटी झाला. या उत्कृष्ट कामगिरीचे श्रेय कंपनीच्या गोल्ड लोन पोर्टफोलिओला जाते, ज्यामध्ये मालमत्ता व्यवस्थापनाखालील (AUM) वाढ 150% नी होऊन ₹52,581 कोटी पर्यंत पोहोचली. विशेष म्हणजे, गोल्ड लोन सेगमेंटमध्ये ग्रॉस नॉन-परफॉर्मिंग अॅसेट्स (GNPA) चे प्रमाण केवळ 0.35% इतके कमी राहिले.

कंपनीची एकूण मालमत्ता गुणवत्ता सुधारली आहे, एकूण GNPA 1.5% वरून 0.7% पर्यंत खाली आला आहे. या निकालांनंतर IIFL Finance चे शेअर्स NSE वर 2.5% नी वाढून ₹449.00 वर बंद झाले.

एकाच व्यवसायावर अवलंबित्व आणि जोखमीचे विश्लेषण

IIFL Finance ची आर्थिक वर्ष २०२२-२३ ची कामगिरी गोल्ड लोन व्यवसायावर केंद्रित असल्याचे दाखवते. भारतात या सेगमेंटमध्ये चांगली वाढ होत आहे. मात्र, एकाच प्रकारच्या कर्जांवर जास्त लक्ष केंद्रित केल्याने कंपनीला 'कॉन्सन्ट्रेशन रिस्क' (Concentration Risk) म्हणजेच एकाच व्यवसायामुळे होणारा धोका आहे. सोन्याच्या किमतीतील चढ-उतारामुळे कर्जाचे मूल्य बदलू शकते, ज्याचा परिणाम कंपनीच्या मालमत्तेवर होऊ शकतो. याउलट, Bajaj Finance सारखे अधिक वैविध्यपूर्ण कर्जदार 22% नी AUM वाढवूनही स्थिर नफा कमावत आहेत.

IIFL Finance चा P/E रेशो 14.4x आहे, जो भारतीय फायनान्शियल इंडस्ट्रीच्या सरासरी 23.9x पेक्षा कमी आहे. यामुळे गुंतवणूकदार कंपनीच्या नफ्याकडे लक्ष देत असले तरी, एकाच व्यवसायावर आधारित मॉडेल आणि मागील नियामक समस्यांमुळे काहीसे चिंतेत आहेत.

नियामक समस्या आणि सोन्याच्या किमतीतील अस्थिरता

तिमाही निकालांसारखी आकडेवारी सकारात्मक असली तरी, काही गंभीर धोके अजूनही कायम आहेत. IIFL Finance सोन्याच्या किमतीतील चढ-उतारांसाठी अत्यंत संवेदनशील आहे, ज्यामुळे कर्जाचे मूल्य आणि संभाव्य नुकसान टाळण्यासाठी अधिक तरतुदी कराव्या लागू शकतात. यापूर्वी, मार्च २०२४ मध्ये रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने अनुपालन समस्यांमुळे गोल्ड लोन देण्यावर बंदी घातली होती, जी सप्टेंबर २०२४ मध्ये उठवण्यात आली. तसेच, अलीकडील आयकर विभागाच्या ऑडिटमुळे (Income Tax department audit) आणखी अनुपालन समस्या किंवा आर्थिक अडचणी समोर येऊ शकतात, ज्यामुळे भविष्यातील कामाकाज आणि गुंतवणूकदारांचा विश्वास धोक्यात येऊ शकतो.

विश्लेषकांची मते आणि व्यवस्थापनाचा दृष्टिकोन

विश्लेषक साधारणपणे सकारात्मक दिसत आहेत. चार विश्लेषकांनी 'स्ट्रॉंग बाय' (Strong Buy) रेटिंग दिली असून, सरासरी 12 महिन्यांसाठी ₹620 ची टार्गेट प्राईस (Target Price) आणि कमाल ₹800 पर्यंत जाण्याची अपेक्षा व्यक्त केली आहे. इतर विश्लेषकांच्या मते सरासरी टार्गेट प्राईस ₹707.50 आहे, जी सध्याच्या किमतीपेक्षा 60% पेक्षा जास्त वाढ दर्शवते.

कंपनीचे संस्थापक आणि व्यवस्थापकीय संचालक निर्मल जैन (Nirmal Jain) यांनी FY27 मध्ये 'शाश्वत, उच्च-गुणवत्तेची वाढ' (sustainable, high-quality growth) साधण्यासाठी सुरक्षित कर्ज, AI चा वापर आणि को-लेंडिंग पार्टनर्शिप्सवर (co-lending partnerships) लक्ष केंद्रित करण्याची खात्री दिली. IIFL Finance ची एकूण एकत्रित मालमत्ता व्यवस्थापनाखालील (AUM) रक्कम 38% नी वाढून ₹1,08,180 कोटी झाली आहे.