IFSCA ने आता GPU आणि डेटा सेंटर इन्फ्रास्ट्रक्चरला 'फायनान्शिअल प्रॉडक्ट्स' म्हणून अधिकृत मान्यता दिली आहे. यामुळे GIFT City मध्ये महागड्या AI हार्डवेअरसाठी आता खरेदीऐवजी लीजिंगचे नवे मॉडेल उपलब्ध होणार आहे, ज्यामुळे कंपन्यांचा भांडवली खर्च कमी होईल.
काय आहे हा बदल?
इंटरनॅशनल फायनान्शिअल सर्व्हिसेस सेंटर्स अथॉरिटी (IFSCA) ने २९ ऑक्टोबर २०२६ पासून डेटा सेंटरशी संबंधित उपकरणांना आणि मुख्यत्वे GPU (Graphics Processing Units) ना 'फायनान्शिअल प्रॉडक्ट' म्हणून श्रेणीबद्ध केले आहे. यामुळे GIFT City मधील फायनान्स कंपन्या आता उच्च-स्तरीय AI हार्डवेअरसाठी 'ऑपरेटिंग' आणि 'हायब्रीड लीजिंग' मॉडेल देऊ शकतील.
व्यवसायांना काय फायदा?
आतापर्यंत AI डेटा सेंटर उभारण्यासाठी कंपन्यांना करोडो रुपयांचे हार्डवेअर विकत घ्यावे लागत होते. मात्र, या नवीन नियमामुळे एअरक्राफ्ट किंवा जहाजांच्या लीजिंगप्रमाणे आता महागडे सर्व्हर आणि प्रोसेसर भाडेतत्त्वावर घेता येतील. यामुळे कंपन्यांचा कॅश फ्लो सुरक्षित राहील आणि बॅलन्स शीटवरचा ताण कमी होईल.
भारतासाठी रणनीती
भारताकडे सध्या जागतिक स्तरावरील AI-ऑप्टिमाइझ्ड क्षमतेचा फार छोटा हिस्सा आहे. या निर्णयामुळे जागतिक कंपन्यांना भारतात आकर्षित करणे सोपे होईल आणि भारताचे स्थान जागतिक AI सप्लाय चेनमध्ये बळकट होईल.
गुंतवणूकदारांसाठी सावधगिरीचा इशारा
या क्षेत्रातील संधी मोठी असली तरी, तंत्रज्ञान खूप वेगाने बदलत आहे (Technological Obsolescence). नवीन आणि अधिक पॉवरफुल चिप्स बाजारात आल्यास जुन्या हार्डवेअरचे मूल्य वेगाने कमी होऊ शकते. तसेच, हे मॉडेल पूर्णपणे आयातीवर अवलंबून असल्याने चलनातील चढ-उतार आणि सप्लाय चेनच्या समस्या या कंपन्यांच्या नफ्यावर परिणाम करू शकतात. सध्या हा नियम केवळ 'फिजिकल इक्विपमेंट लीजिंग' साठी आहे, त्यामुळे देखभालीची आणि मार्केटिंगची जबाबदारी लीजिंग कंपन्यांवरच राहणार आहे.