फसवणुकीच्या आरोपांनी IDFC First Bank, AU Small Finance Bank चे शेअर्स कोसळले
IDFC First Bank आणि AU Small Finance Bank या दोन बँकांच्या शेअर्समध्ये आज मोठी घसरण दिसून आली. चंदीगडमधील IDFC First Bank च्या शाखेत कर्मचाऱ्यांच्या संगनमताने बनावट चेक्सद्वारे ₹590 कोटींची मोठी फसवणूक झाल्याचे प्रकरण उघडकीस आले आहे. यासोबतच, हरियाणा सरकारने काही संशयास्पद व्यवहारांमुळे या दोन्ही बँकांना सरकारी कामातून वगळले (De-empanelment) आहे. या घटनेमुळे गुंतवणूकदारांच्या विश्वासाला मोठा धक्का बसला आहे, जरी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) यात कोणतीही सिस्टिमिक रिस्क (Systemic Risk) नसल्याचे म्हटले आहे. तरीही, दोन्ही बँकांच्या ऑपरेशनल कंट्रोल (Operational Control) आणि अंतर्गत सुरक्षा प्रणालीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
IDFC First Bank: फसवणुकीचा तपशील आणि बाजाराची प्रतिक्रिया
IDFC First Bank चा शेअर आज तब्बल 20% नी घसरला, ज्यामुळे बँकेचे मार्केट कॅपिटलायझेशन (Market Capitalization) सुमारे ₹11,400 कोटींनी कमी होऊन अंदाजे ₹57,485.6 कोटींवर आले. गेल्या सहा वर्षांतील ही सर्वात मोठी घसरण ठरली. चंदीगड शाखेत कर्मचाऱ्यांच्या मदतीने बनावट चेक्स क्लिअर करून ही फसवणूक करण्यात आली, ज्यामुळे हरियाणा सरकारच्या खात्यांवर थेट परिणाम झाला आहे.
AU Small Finance Bank: डी-इम्पॅनेलमेंटचा फटका
त्याच वेळी, AU Small Finance Bank चे शेअर्स देखील सुमारे 10% घसरले, ज्यामुळे कंपनीचे बाजार मूल्य ₹5,200 कोटींनी कमी झाले. हरियाणा सरकारने काही व्यवहारांच्या तपासणीमुळे या बँकेलाही सरकारी कामांसाठी अपात्र ठरवले आहे. यामुळे दोन्ही बँकांना राज्य सरकारच्या व्यवहारांमधून तात्काळ बाहेर राहावे लागले आहे.
गुंतवणूकदारांचा विश्वास आणि व्हॅल्युएशनवर दबाव
भारतातील मजबूत बँकिंग क्षेत्रात घडलेली ही घटना, अंतर्गत नियंत्रण प्रणालीतील त्रुटी आणि ऑपरेशनल रिस्क (Operational Risk) व्यवस्थापनावर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारी आहे. IDFC First Bank चा TTM P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) सेक्टर सरासरीपेक्षा खूप जास्त, म्हणजे सुमारे 41-46x आहे. यामुळे गव्हर्नन्स (Governance) चिंतेमुळे हे व्हॅल्युएशन (Valuation) धोक्यात आले आहे. AU Small Finance Bank चा P/E रेशो सुमारे 24-33x आहे, जो देखील सेक्टर सरासरीपेक्षा जास्त आहे. गुंतवणूकदारांच्या अपेक्षा पाहता, या व्हॅल्युएशनला आधार देण्यासाठी अंतर्गत नियंत्रणे मजबूत असणे आवश्यक आहे.
पुढील वाटचाल: ऑडिट आणि विश्लेषकांचे मत
IDFC First Bank साठी, KPMG द्वारे केले जाणारे फॉरेंसिक ऑडिट (Forensic Audit) अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे. विश्लेषकांनी IDFC First Bank साठी अंदाजे 82.46 रुपये आणि AU Small Finance Bank साठी 1034.85 रुपये टार्गेट प्राईस (Target Price) दिली आहे. मात्र, पुढील काळात या आकडेवारीमध्ये बदल होण्याची शक्यता आहे. दोन्ही बँकांना आता आपल्या अंतर्गत नियंत्रण प्रणाली अधिक मजबूत करून तसेच पारदर्शकता वाढवून गुंतवणूकदारांचा विश्वास पुन्हा संपादन करावे लागेल.