कंपनीच्या शेअरमध्ये मोठी घसरण
IDFC फर्स्ट बँकेचा शेअर 23 फेब्रुवारी 2026 रोजी इंट्राडेमध्ये तब्बल 20% कोसळून ₹66.85 वर पोहोचला. यामुळे बँकेची मार्केट कॅपिटलायझेशन ₹14,000 कोटींहून अधिक घटली. 24 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत शेअर ₹70 च्या आसपास व्यवहार करत होता. हरियाणा सरकारने ₹556 कोटी जलद गतीने वसूल केले असले, तरी हा ताबा सार्वजनिक निधीची सुरक्षा आणि अंतर्गत नियंत्रण यंत्रणांच्या कार्यक्षमतेवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण करतो.
विश्लेषकांचे मत आणि व्हॅल्युएशन (Valuation)
बँकेचे व्हॅल्युएशन (Valuation) हे प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) रेशो 38 ते 45 च्या दरम्यान आहे, जे सेक्टरच्या सरासरी 20 पेक्षा खूप जास्त आहे. या घोटाळ्याच्या प्रकरणानंतर हे प्रीमियम व्हॅल्युएशन आता अधिक विश्लेषणाच्या कक्षेत आले आहे. HDFC Bank, ICICI Bank आणि Kotak Mahindra Bank सारखे प्रतिस्पर्धी अधिक पुराणमतवादी (Conservative) मल्टिपल्सवर व्यवहार करतात. भारतीय बँकिंग क्षेत्रात फसवणुकीच्या घटना वाढत आहेत, ज्यात अंतर्गत संगनमताचा (Internal Collusion) मोठा वाटा आहे. या पार्श्वभूमीवर, Nomura सारख्या ब्रोकरेज कंपन्यांनी प्रशासकीय आणि नियंत्रणात्मक समस्यांकडे लक्ष वेधले आहे, ज्यामुळे शेअरवर दबाव येऊ शकतो. मात्र, काही विश्लेषक अजूनही 'न्यूट्रल' ते 'ऍड' (Neutral to 'Add') रेटिंग देत आहेत आणि टार्गेट प्राईस ₹80 ते ₹97 दरम्यान ठेवत आहेत. बँकेचा 'मोजो स्कोअर' (Mojo Score) अलीकडेच 'होल्ड' (Hold) वर डाउनग्रेड करण्यात आला आहे.
प्रशासकीय आणि भविष्यातील जोखीम
या फसवणुकीमुळे IDFC फर्स्ट बँकेच्या प्रशासकीय धोरणांवर आणि शाखांमधील नियंत्रणांवर गंभीर प्रश्नचिन्ह उभे राहिले आहे. रिटेल डिपॉझिट-आधारित बिझनेस मॉडेलसाठी प्रतिष्ठा (Reputation) अत्यंत महत्त्वाची असते आणि या घटनेमुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास आणि निधी उभारणी खर्चावर (Funding Costs) दीर्घकाळ दबाव राहू शकतो. आर्थिक वर्ष 2026 आणि 2027 साठी नफ्यावर (Earnings) तरतदू (Provisioning) आणि कायदेशीर खर्चांमुळे (Legal Expenses) परिणाम होण्याची शक्यता आहे. Nomura च्या अंदाजानुसार, बँकेच्या CET-1 कॅपिटल रेशोवर याचा 19 बेसिस पॉईंट्सचा (Basis Points) किरकोळ परिणाम होऊ शकतो. याआधी 18 फेब्रुवारी रोजी हरियाणा सरकारने बँकेला डी-एम्पेनल (De-empaneled) केले होते, त्यानंतर फसवणुकीची माहिती उघड झाली, जी अंतर्गत ओळख किंवा अहवाल देण्यास विलंब दर्शवू शकते.
CEO चे आश्वासन आणि फॉरेन्सिक ऑडिट (Forensic Audit)
IDFC फर्स्ट बँकेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO), व्ही. वैद्यनाथन यांनी गुंतवणूकदारांना आश्वासन दिले आहे की, बँक मूलभूतपणे मजबूत, उत्तम भांडवली (Well-capitalized) आणि नफ्याच्या मार्गावर आहे. KPMG कंपनीला स्वतंत्र फॉरेन्सिक ऑडिट (Forensic Audit) करण्यासाठी नियुक्त करण्यात आले आहे, ज्याचे निष्कर्ष पुढील चार ते पाच आठवड्यांत अपेक्षित आहेत. यातून समस्येची व्याप्ती आणि वसुलीच्या शक्यतांबद्दल अधिक स्पष्टता मिळेल. वसुली प्रयत्नांची परिणामकारकता आणि कायदेशीर प्रक्रियेवर अंतिम आर्थिक परिणाम अवलंबून असेल. सद्यस्थितीतील अनिश्चितता असूनही, विश्लेषकांच्या टार्गेट प्राईसमध्ये संभाव्य वाढ दिसून येते, जर बँकेने या आव्हानांवर यशस्वीपणे मात केली.