Whalesbook
IDBI Bank च्या खाजगीकरणाची प्रक्रिया आता एका नव्या वळणावर येऊन ठेपली आहे. सरकार आणि LIC ने 60.7% हिस्सेदारी विकण्यासाठी मागवलेल्या आर्थिक बोली (Financial Bids) प्राप्त झाल्या आहेत. या डीलमुळे IDBI Bank पूर्णपणे एका खासगी कंपनीच्या नियंत्रणाखाली येण्याची शक्यता आहे. या महत्त्वाच्या प्रक्रियेची अंतिम मुदत मार्च 2026 ठेवण्यात आली आहे, मात्र ₹33,000 कोटी या अंदाजित मूल्यांकनावरून अजूनही मोठी रस्सीखेच सुरू आहे.
सध्या IDBI Bank चे शेअर्स साधारणपणे ₹120 ते ₹125 च्या दरम्यान ट्रेड करत आहेत. सरकारी योजनेनुसार, 60.7% स्टेकसाठी ₹33,000 कोटी अपेक्षित आहेत. बाजारातील तज्ञ आणि संभाव्य गुंतवणूकदार या मूल्यांकनावर बारकाईने नजर ठेवून आहेत, कारण याच आकडेवारीवर या डीलचे भविष्य अवलंबून असेल. जर ही डील यशस्वी झाली, तर इतर सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांच्या खाजगीकरणाचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो, कारण हा देशातील पहिलाच असा प्रयत्न असेल.
IDBI Bank चा सध्याचा P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) अंदाजे 35x आहे, तर मार्केट कॅप (Market Capitalization) सुमारे ₹55,000 कोटी आहे. इतर भारतीय बँकांचा सरासरी P/E साधारणपणे 25x ते 30x च्या दरम्यान असतो. याआधी 2019 मध्ये LIC ने ₹21,000 कोटी गुंतवून IDBI बँकेत जवळपास 49.2% हिस्सेदारी घेतली होती, ज्यामुळे शेअरच्या किमतीत सुधारणा दिसली होती.
या डीलमध्ये Fairfax India Holdings Corporation सारख्या मोठ्या कंपन्या सहभागी होण्याची शक्यता आहे. Kotak Mahindra Bank आणि Emirates NBD सारख्या संस्थांनीही यापूर्वी स्वारस्य दाखवले होते. मात्र, ही डील एवढी सोपी नाही. भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) आणि इतर नियामकांकडून मंजुरी मिळवणे, तसेच बँकिंग क्षेत्रासारख्या संवेदनशील क्षेत्रात पूर्ण व्यवस्थापन नियंत्रण (Management Control) खासगी कंपनीकडे सोपवणे, हे मोठे आव्हान असेल.
₹33,000 कोटी हे प्रस्तावित मूल्यांकन काही बोली लावणाऱ्यांना जास्त वाटू शकते, ज्यामुळे वाटाघाटी लांबण्याची शक्यता आहे. यामुळे मार्च 2026 पर्यंत डील पूर्ण होण्याचे लक्ष्य गाठणे कठीण होऊ शकते. सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकेचे खाजगीकरण हा एक नाजूक मामला आहे, ज्यामध्ये पारदर्शकतेसोबतच प्रशासकीय (Governance) बाबींवरही बारकाईने लक्ष ठेवावे लागेल.
सध्या DIPAM (Department of Investment and Public Asset Management) सर्व सादर झालेल्या बोलींचे सखोल मूल्यांकन करत आहे. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की, या विक्रीतून चांगला फायदा होऊ शकतो, पण मार्च 2026 ची अंतिम मुदत पाहता अनेक प्रक्रियात्मक अडथळे येऊ शकतात. अंतिम किंमत आणि नवीन मालकाची क्षमता यावर IDBI Bank चे भविष्य अवलंबून असेल.