तुमचा CIBIL स्कोअर उत्तम असूनही होम लोन नाकारले जाऊ शकते. बँका केवळ तुमचा इतिहासच नाही, तर 'FOIR' म्हणजे तुमच्या उत्पन्नाच्या तुलनेत तुमच्यावर असलेल्या कर्जाचा भार किती आहे, हे तपासूनच कर्जाचा निर्णय घेतात.
अनेक घर खरेदीदार असा विचार करतात की, जर आपला CIBIL स्कोअर चांगला असेल, तर होम लोन सहज मिळेल. मात्र, बँका केवळ तुमच्या मागील पेमेंट ट्रॅक रेकॉर्डवर अवलंबून नसून, तुमची सध्याची परतफेडीची क्षमता किती आहे, यावर जास्त भर देतात. म्हणूनच, अनेकदा उत्तम क्रेडिट हिस्ट्री असूनही अर्ज नाकारला जातो.
FOIR चा कर्जावर होणारा परिणाम
कर्ज मिळवण्यात सर्वात मोठा अडथळा म्हणजे 'Fixed Obligation to Income Ratio' (FOIR). सोप्या भाषेत सांगायचे तर, तुमच्या दरमहा मिळकतीपैकी किती वाटा आधीच कर्जाच्या हप्त्यांमध्ये (EMI) जातो, याचे हे गणित आहे. जेव्हा तुम्ही होम लोनसाठी अर्ज करता, तेव्हा बँक तुमच्या सध्याच्या कार लोन, पर्सनल लोन आणि क्रेडिट कार्डच्या देयकांशी नवीन होम लोनचा EMI जोडून एकूण कर्जाचा भार मोजते.
बँका साधारणपणे हे प्रमाण तुमच्या टेक-होम सॅलरीच्या ४०% ते ५५% दरम्यान असावे अशी अपेक्षा ठेवतात. जर तुमचे एकूण कर्ज या मर्यादेपेक्षा जास्त असेल, तर तुमचा स्कोअर चांगला असूनही बँक धोका टाळण्यासाठी अर्ज फेटाळून लावते.
इतर महत्त्वाचे घटक
केवळ तुमचे उत्पन्नच नाही, तर ज्या मालमत्तेसाठी तुम्ही कर्ज घेत आहात, तिचे मूल्यांकन (Property Valuation) देखील महत्त्वाचे असते. जर बँकेला मालमत्तेची किंमत तुमच्या मागणीपेक्षा कमी वाटली, तर कर्जाची रक्कम कमी केली जाते किंवा अर्ज नाकारला जातो. तसेच, उत्पन्नाचे दाखले आणि बँक स्टेटमेंटमधील तफावत देखील अर्जाच्या नाकाराचे कारण ठरू शकते.
पात्रता कशी सुधारावी?
जर तुमचे लोन वारंवार नाकारले जात असेल, तर वेगवेगळ्या बँकांकडे धाव घेण्यापेक्षा तुमचे सध्याचे छोटे, जास्त व्याजाचे पर्सनल लोन आधी बंद करा. यामुळे तुमचा FOIR सुधारतो आणि नवीन EMI भरण्याची तुमची क्षमता वाढते. याव्यतिरिक्त, डाउन पेमेंट वाढवल्यास कर्जाची रक्कम कमी होऊन EMI वरचा ताणही कमी होतो.