होम लोन कमी व्याजदरावर दुसऱ्या बँकेत ट्रान्सफर करणे फायदेशीर तेव्हाच ठरते, जेव्हा होणारी बचत प्रक्रिया शुल्क आणि कायदेशीर फी सारख्या खर्चापेक्षा जास्त असेल. कर्जदारांनी कर्जाचा कालावधी वाढवल्यास मासिक हप्ता कमी होतो, पण एकूण व्याज वाढत असल्याची शक्यता तपासावी. कर्जाच्या सुरुवातीच्या काळात ट्रान्सफर केल्यास जास्त फायदा होतो, कारण शेवटच्या टप्प्यात हा फायदा कमी होतो.
होम लोन बॅलन्स ट्रान्सफर म्हणजे काय?
होम लोन बॅलन्स ट्रान्सफर म्हणजे एका बँकेकडून घेतलेले होम लोन दुसऱ्या बँकेत कमी व्याजदराचा फायदा घेण्यासाठी हलवणे. जेव्हा बाजारात व्याजदर कमी होतात किंवा एखाद्या बँकेकडून चांगला ऑफर मिळतो, तेव्हा कर्जदार हा पर्याय निवडतात. कागदावर कमी व्याजदर फायदेशीर वाटत असले, तरी याचा प्रत्यक्ष परिणाम अनेक खर्चांवर आणि कर्जाच्या रचनेवर अवलंबून असतो.
ट्रान्सफरचा खरा खर्च
कर्जदार अनेकदा फक्त व्याजदरातील फरकावर लक्ष केंद्रित करतात. मात्र, लोन ट्रान्सफर करताना अनेक एकवेळचे खर्च येतात. यामध्ये प्रोसेसिंग फी, कायदेशीर कागदपत्रांचा खर्च, प्रॉपर्टी व्हॅल्युएशन फी आणि काहीवेळा स्टॅम्प ड्युटीचाही समावेश असतो. जर या सर्व शुल्कांपेक्षा कमी व्याजदरामुळे होणारी बचत कमी असेल, तर ट्रान्सफरचा फारसा फायदा होत नाही. किती दिवसांत हा खर्च वसूल होईल, म्हणजेच ब्रेक-इव्हन पॉईंट (Break-even point) काढणे महत्त्वाचे आहे.
वेळेनुसार बदलणारा फायदा
होम लोन ट्रान्सफर कधी करता, यावर त्याचा फायदा अवलंबून असतो. कर्जाच्या सुरुवातीच्या वर्षांमध्ये, मासिक हप्त्यातील (EMI) मोठा भाग व्याजाकडे जातो, मुद्दल कमी होण्यावर कमी परिणाम होतो. या काळात कमी व्याजदरावर ट्रान्सफर केल्यास कर्जाच्या उर्वरित कालावधीत व्याजात लक्षणीय बचत होऊ शकते. याउलट, जेव्हा कर्ज संपायला येते, तेव्हा ईएमआयमधील व्याजाचा वाटा खूप कमी झालेला असतो. अशा वेळी, कमी व्याजदराचा फायदा नाममात्र असतो आणि ट्रान्सफरचा खर्च फायद्यापेक्षा जास्त असू शकतो.
कालावधी वाढवण्याचा धोका
जेव्हा कर्जदार बँक बदलतात, तेव्हा नवीन बँक ईएमआय तेवढाच ठेवून कर्जाचा कालावधी वाढवू शकते किंवा कालावधी वाढवून ईएमआय कमी करू शकते. मासिक हप्ता कमी झाल्याने दिलासा वाटू शकतो, पण कालावधी वाढल्यास संपूर्ण कर्जावर जास्त व्याज द्यावे लागते. त्यामुळे, व्याजदर कपातीने खरोखर अतिरिक्त वर्षांचे व्याज भरपाई होत आहे का, हे कर्जदारांनी तपासावे.
बचतीची गणना कशी करावी?
योग्य निर्णय घेण्यासाठी, कर्जदारांनी सध्याच्या आणि नवीन बँकेकडून उर्वरित कालावधीसाठी भरावे लागणाऱ्या एकूण व्याजाची माहिती घ्यावी. या एकूण रकमेची तुलना सुरुवातीच्या खर्चांशी केल्यास, हा व्यवहार फायदेशीर आहे की नाही हे समजेल. तसेच, चांगला क्रेडिट स्कोअर (CIBIL Score) असणे आवश्यक आहे, कारण त्यावरच तुम्हाला कमी व्याजदर मिळेल की नाही हे अवलंबून असते.
काय लक्ष ठेवावे?
ट्रान्सफर करण्यापूर्वी, कर्जदारांनी खालील गोष्टी तपासाव्यात: एकूण सुरुवातीचे शुल्क, कर्जाच्या उर्वरित कालावधीवर होणारा परिणाम, क्रेडिट तपासणीनंतर मिळणारा प्रत्यक्ष व्याजदर आणि सध्याच्या बँकेशी बोलून व्याजदर कमी करण्याची शक्यता. चांगला पेमेंट रेकॉर्ड ठेवणे हाच कमी व्याजदर मिळवण्याचा सर्वोत्तम मार्ग आहे, ज्यामुळे बँक ट्रान्सफर करण्याची गरज भासणार नाही.